เมื่อวันที่ ๒๕ มิถุนายน ๒๕๕๕ ที่กระทรวงวัฒนธรรม นางสุกุมล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวในงานแถลงข่าวรางวัลสุนทรภู่ว่า กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับบริษัทไทยแอร์ เอเชีย จำกัด และสมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทยได้ดำเนินความร่วมมือทางวัฒนธรรมภายใต้แผนงานการจัดตั้งประชาคมอาเซียน ระหว่างปี ๒๕๕๕ – ๒๕๕๘ ในหัวข้อ อัตลักษณ์อาเซียน จึงได้จัดโครงการรางวัลสุนทรภู่ เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติความสามารถด้านกวีนิพนธ์ของกวีผู้สร้างสรรค์ในอาเซียน สร้างความตระหนักและความเข้าใจในประเพณีนิยมด้านกวีนิพนธ์ของประเทศต่างๆในอาเซียน รวมถึงส่งเสริมความผูกพันทางวัฒนธรรมในฐานะรากฐานของความเป็นประชาคมอาเซียนและสนับสนุนบทบาทของประเทศไทยในอาเซียน 

 

          นางสุกุมล กล่าวอีกว่า กระทรวงวัฒนธรรมได้เปิดโอกาสให้บุคคล องค์กรวิชาชีพและเครือข่ายทางวัฒนธรรมร่วมเสนอชื่อกวีรางวัลสุนทรภู่ ประจำปี ๒๕๕๕ โดยมีหลักเกณฑ์การคัดเลือกดูจากคุณสมบัติของกวี ได้แก่ ๑.เป็นกวีผู้มีสัญชาติประเทศสมาชิกอาเซียนและยังมีชีวิตอยู่ ๒.เป็นกวีผู้มีผลงานโดยองค์รวมแสดงความเชี่ยวชาญเชิงวรรณศิลป์และมีคุณธรรมเหมาะสมที่จะเป็นกวีของชาติ และ๓.เป็นกวีผู้สร้างสรรค์ มีพัฒนาการที่ต่อเนื่องและโดดเด่นเป็นที่ยอมรับในวงการกวีนิพนธ์ของประเทศ ทั้งนี้ จะมีการประกาศผลการตัดสินภายในเดือนมีนาคม ๒๕๕๖ และในวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๖ จะเป็นพิธีมอบรางวัลกวีสุนทรภู่ ซึ่งถือได้ว่าเป็นรางวัลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักและยกย่องในแวดวงกวีทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก อีกทั้งยังสร้างเกียรติภูมิและความสง่างามให้กับประเทศไทยในฐานะประเทศเจ้าภาพผู้ก่อตั้งรางวัลสุนทรภู่ ดังนั้น การที่กระทรวงวัฒนธรรม ได้มอบรางวัลสุนทรภู่ให้แก่กวีดีเด่นของประเทศสมาชิกอาเซียน ถือเป็นอนุสรณ์และเผยแพร่เกียรติคุณของสุนทรภู่ และทำหน้าที่เติมเต็มสำนึกในความเป็นประชาคมอาเซียนที่มีประวัติศาสตร์ มีความยิ่งใหญ่ทางวัฒนธรรมและรวมเป็นหนึ่งเดียวให้แก่ผู้คนแม้ต่างชาติต่างภาษา อย่างไรก็ตาม การดำเนินโครงการในครั้งนี้ นอกจากจะส่งเสริมความผูกพันทางวัฒนธรรมในฐานะรากฐานของความเป็นประชาคมอาเซียน ยังเป็นการส่งเสริมการสร้างสรรค์ผลงานกวีนิพนธ์และความเข้าใจในประเพณีนิยมด้านกวีนิพนธ์ของประเทศต่างๆในอาเซียนและ   ช่วยสนับสนุนบทบาทสำคัญของประเทศไทยในอาเซียนอีกด้วย

 

          ทั้งนี้ เนื่องในวันสุนทรภู่ ซึ่งตรงกับวันที่ ๒๖ มิถุนายนของทุกปี กระทรวงวัฒนธรรม มีการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อรำลึกถึงสุนทรภู่สุดยอดกวีเอกของไทยขึ้น ในวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๕ ได้แก่ ๑.กรมส่งเสริมวัฒนธรรม จัดแสดงหุ่นตอนพระอภัยมณี และสาธิตการทำหุ่น รวมทั้งจัดแสดงนิทรรศการองค์ความรู้เกี่ยวกับวันสุนทรภู่ ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ๒.หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) จัดฉายภาพยนตร์เกี่ยวกับวันสุนทรภู่ อาทิ เรื่องพระอภัยมณี โดยมีกลุ่มเป้าหมายคือ เด็กและเยาวชนที่สนใจกว่า ๓๐๐ คน ๓.ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) จัดกิจกรรมตอบคำถามชิงรางวัลผ่าน Face book และทาง E-mail ของศูนย์คุณธรรม นอกจากนี้ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดทั่วประเทศยังได้จัดกิจกรรมเนื่องในวันสุนทรภู่ โดยเฉพาะสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดระยอง จัดจัดกิจกรรมในระหว่างวันที่ ๒๔-๒๖ มิถุนายน ๒๕๕๕ ณ บริเวณอนุสาวรีย์สุนทรภู่ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง อาทิ การประกวดร้อยกรองประเภทต่างๆ เช่น โคลง นิราศ และนิทรรศการเกี่ยวกับผลงานสุนทรภู่ เป็นต้น