องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> ประเพณีท้องถิ่น
พิธีกรรมล้อมบ้าน (ฮีบ้าน)

วันที่ 11 เม.ย. 2560
 
พิธีกรรมล้อมบ้าน (ฮีบ้าน)
        พิธีกรรมล้อมบ้านของไทยพวนหัวกระสังข์ อำเภอพนมสารคาม เกิดจากความเชื่อความศรัทธา ปฏิบัติสืบทอดกันมาแต่ครั้งบรรพบุรุษ สาเหตุมาจากในหมู่บ้านเกิดมีคนป่วย และล้มตายติดต่อกันหลายคน บางคนป่วยเช้า สายก็ตาย บางคนป่วยสาย บ่ายก็ตาย บางคนป่วยเย็น กลางคืนก็ตาย ติดต่อกันแบบนี้ ชาวบ้านเกิดหวาดกลัว ผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านจึงพาชาวบ้านไปไหว้ศาลขอให้คุ้มครอง และเจ้าพ่อได้มาเข้าทรงบอกปู่ตาว่า ดวงบ้านดวงเมืองกำลังมีเคราะห์ เนื่องจากตั้งหมู่บ้านไม่มีหลักบ้านหลักเมือง ชาวบ้านจึงตั้งหลักบ้าน-หลักเมือง เป็นการต่อชะตาบ้านเมือง ตั้งไว้บริเวณใกล้ๆ ศาล เรียกกันว่า "หลักศีล" และให้ทำบุญเสียเคราะห์หมู่บ้าน โดยให้ชาวบ้านทุกหลังคาเรือนทำกระทงหน้าวัว ปั้นคน โค กระบือ ม้า สุนัข ไก่ ข้าวดำ ข้าวแดง ใส่มาในกระทงหน้าวัว ช่วยกันหาหญ้าคามาถักต่อกันให้ยาวเพื่อล้อมรอบหมู่บ้าน
        ในวันงานทุกบ้านจะนำหญ้าคาและกระทงหน้าวัวนี้มารวมกัน ณ บริเวณศาล ทำบายศรีปากชาม สู่ขวัญหลักบ้านหลักเมือง ทำบายศรีพุ่มสู่ขวัญชาวบ้าน เมื่อทุกคนพร้อมกันแล้วคนทรงอัญเชิญเจ้าพ่อประทับทรง เจ้าพ่อจะทำพิธีทำน้ำมนต์รดกระทง รดหญ้าคา และให้นำหญ้าคาที่ทำพิธีแล้วไปล้อมรอบหมู่บ้านนำกระทงไปส่งตามแยกต่าง ๆ ของหมู่บ้านเป็นการส่งผี ส่งเคราะห์ร้ายออกไปจากหมู่บ้าน และหญ้าคาก็เปรียบ เสมือนสายสิญจน์ป้องกันไม่ให้ผีหรือเคราะห์ร้ายๆ ใด เข้ามาในหมู่บ้านได้อีก หลังจากนั้นจะต้องสู่ขวัญหลักบ้านหลักเมืองให้ปกป้องรักษาบ้านเมืองให้สงบสุข และสู่ขวัญชาวบ้านให้ขวัญอยู่กับเนื้อกับตัวไม่ให้ไปอยู่ที่อื่น เมื่อเสร็จพิธีทั้งหมดเจ้าพ่อออกจากทรง ให้นิมนต์พระมาสวดมนต์เย็น ณ บริเวณศาล กลางคืนก็ให้ชาวบ้านมารวมกัน จัดการแสดงพื้นบ้านให้มีการละเล่นในครื้นเครง พอเช้าวันรุ่งขึ้น ก็ให้ทำบุญตักบาตร นิมนต์พระมาฉันเช้า เป็นอันเสร็จสิ้นพิธี และให้ชาวบ้านปฏิบัติเช่นนี้เป็นประจำทุกปี โดยให้ปฏิบัติในวันอังคาร ภายในเดือน ๖ ของทุกปี
        หลักจากประกอบพิธีกรรมตามคำบอกเล่าของปู่ตามแล้ว ชาวบ้านก็ล้มตายน้อยลง การเจ็บป่วยแบบกะทันหันก็ไม่เกิดขึ้น ชาวบ้านจึงเชื่อกันว่าเหตุร้ายที่เกิดขึ้นนั้นเกิดจากการมีผีป่าเข้ามาในบ้าน ชาวบ้านเรียกกันว่า "ผีห่า” พิธีกรรมดังกล่าวจึงปฏิบัติสืบทอดกันเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
 


แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
« ธันวาคม 2564 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
    1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดฉะเชิงเทรา
ศาลากลางจังหวัดฉะเชิงเทรา ต.หน้าเมือง อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา ๒๔๐๐๐
โทร. ๐-๓๘๕๓-๕๘๙๑-๒, ๐-๓๘๕๑-๒๕๕๔  โทรสาร ๐-๓๘๕๓-๕๘๙๑
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม