องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> อาหารพื้นเมือง
แกงเลียงสมุนไพร

วันที่ 13 มี.ค. 2563

ชื่ออาหาร : แกงเลียงสมุนไพร
แหล่งที่มา : เครือข่ายสภาวัฒนธรรมตำบลชุมโค (ชุมชนบ้านบางจาก) ตำบลชุมโค อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพรประเภทอาหาร : อาหารสุขภาพ
ลักษณะ : อาหารในชีวิตประจำวัน
แกงเลียงสมุนไพร เป็นอาหารเพื่อสุขภาพ ใช้ผักหลายชนิด ได้แก่ ฟักเขียว ฟักทอง บวบ ใบแมงลัก ใบย่านนาง ยอดฟักทอง มัน ข้าวโพดอ่อน มีเครื่องปรุง รากกระชาย พริกไทยดำ และหัวหอม
ความเป็นมา (ภูมิหลัง/ความเชื่อ)
แกงเลียง เป็นอาหารของคนในชุมชนที่มีมาแต่โบราณ ลักษณะของน้ำแกงจะไม่ข้น หรือไม่ใสจนเกินไป มีรสเค็มพอดี รสเผ็ดร้อนจากพริกไทย และมีผักในท้องถิ่นเป็นส่วนผสมหลัก ประกอบด้วย ใบแมงลัก ผักเหลียง ยอดย่านาง ฟักทองอ่อน บวบ ตำลึง ในสมัยต่อ ๆ มา จะเพิ่มข้าวโพดอ่อน เห็ดนางฟ้า เห็ดฟาง เป็นต้น
ผักในแกงเลียง เวลาแกงจะไม่ให้เปื่อยมาก และสิ่งที่ขาดไม่ได้คือ ใบแมงลัก ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของแกงเลียง คนในสมัยโบราณทางภาคใต้คือ แกงเคยเกลือ เพราะในน้ำแกงจะใส่กะปิ เกลือ และพริกไทยเล็กน้อย แต่ต่อมาได้ปรับปรุงให้แกงเลียงเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางสมุนไพร เพราะใช้ผักพื้นบ้านและเครื่องปรุงที่มีคุณค่าทางสมุนไพรสูงผักก็มีประโยชน์มากทุกชนิด ทำให้มีกากใย วิตามิน และเกลือแร่สูง ในสมัยก่อนในแกงเลียงจะมีเฉพาะเนื้อปลาที่โขลกหรือตำลงในน้ำแกงเท่านั้น ซึ่งจะใช้เป็นปลาแห้งหรือปลาย่าง ซึ่งเนื้อสัตว์จะทำให้น้ำแกงข้น หรืออาจจะเป็นกุ้งแห้งก็ได้ แต่ปัจจุบันแกงเลียงไม่ได้ใส่เฉพาะเนื้อปลา หรือกุ้งแห้งโขลกป่นเท่านั้น
แต่ยังใส่กุ้งสด เนื้อไก่ฉีก เป็นต้น ส่วนเครื่องแกงของแกงเลียงจะประกอบด้วย พริกไทย หอมแดง รากกระชายเล็กน้อย กะปิ กุ้งแห้ง เนื้อปลาแห้ง เช่นปลาช้อน ซึ่งล้วนแต่เป็นสมุนไพร ทำให้แกงเลียงหอมและได้รสชาติเผ็ดร้อน
จึงเป็นที่มาได้ชื่อว่า "แกงเลียงสมุนไพร"
อัตลักษณ์ (ที่โดดเด่น)
๑. เป็นอาหารพื้นบ้านที่มีคุณค่าทางสมุนไพรสูง สีและรสชาติน่ารับประทาน
๒. น้ำแกงต้องไม่ข้นเกินไป หอมกลิ่นพริกไทยและกะปิ
๓. ใส่กระชายโขลกในน้ำพริกเล็กน้อยช่วยให้น้ำแกงมีกลิ่นหอมขึ้น ความสำคัญและคุณค่าทางสังคมและทางจิตใจที่มีในวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชน นั้นๆ เป็นอาหารในชีวิตประจำวันของคนในชุมชน สามารถปลูกผักและปรุงอาหารรับประทานได้เองในชุมชน ล้วนแต่เป็นพืชผักสมุนไพร โดยไม่ต้องหาซื้อในท้องตลาด องค์ประกอบของอาหาร (สูตร)
องค์ประกอบของอาหาร
๑. บวบเหลี่ยม ๓ ถ้วย
๒. ข้าวโพดอ่อน ๒ ถ้วย
๓. ฟักทอง ๒ ถ้วย
๔. ใบตำลึง ๑ ถ้วย
๕. ใบเหลียง ๑ ถ้วย
๖. ใบพูม(ยอดอ่อน) ๑ ถ้วย
๗. ใบแมงลัก ๑ ถ้วย
๘. เห็ดฟาง ๑ ถ้วย
๙. เกลือ ๒ ช้อนชา
๑๐. น้ำ ๓ ถ้วย ส่วนผสมของน้ำพริก หรือ เครื่องแกง
๑๑. ปลาแห้งหรือกุ้งแห้งโขลกละเอียด ๑/๔ ถ้วย
๑๒. พริกไทยเม็ด ๑ ช้อนชา
๑๓. หอมแดง ๑/๒ ถ้วย
๑๔. กะปิ ๑/๒ ช้อนโต๊ะ
๑๕. รากกระชายเล็กน้อย วิธีทำ
๑๖. โขลกส่วนผสมของน้ำพริกเข้าด้วยกันให้ละเอียด
๑๗. นำน้ำตั้งไฟให้เดือด ละลายพริกแกงกับน้ำ ตั้งจนเดือดใส่ฟักทอง ข้าวโพดอ่อน บวบ เห็ดฟาง
ตั้งต่อจนผักสุก
๑๘. ใส่ใยตำลึง ใบแมงลัก และกุ้ง ปรุงรสด้วยเกลือ ปิดไฟ ต้องรับประทานร้อน ๆ
การสร้างงานและรายได้ มีการสร้างงานสร้างรายได้ให้กับครอบครัว ชุมชน และทำจำหน่ายในงานแสดงต่าง ๆ พร้อมแสดงสาธิตในโอกาสต่างๆ ชื่อ – สกุล ผู้ประกอบการหรือกลุ่มผู้ประกอบการ นางดวงแข อินทเสม และนางสุดา นิรภัย ที่อยู่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านบางจาก หมู่ที่ ๕ บ้านบางจาก ตำบลชุมโค อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร โทรศัพท์ ๐๘ ๑๙๕๖ ๑๒๙๔
รางวัล/เกียรติคุณที่ได้รับ (ระบุชื่อรางวัล/เกียรติคุณที่ได้รับ หน่วยงานที่มอบ ปีที่ได้รับ)
- ได้รับการคัดเลือกเป็นอาหารเพื่อสุขภาพของตำบลชุมโค อำเภอปะทิว เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๗
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« พฤศจิกายน 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
   1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชุมพร
ชั้น ๑ อาคารศาลากลางจังหวัดชุมพร ถนนไตรรัตน์ ตำบลนาชะอัง
อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร๘๖๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๗๗ ๖๑๓ ๖๔๘  /โทรสาร ๐ ๗๗๕๐ ๗๗๗๖
อีเมลล์ : [email protected] หรือ [email protected]
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม