องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> ศิลปะการแสดง
หนังสำเริง ศิษย์เชษฐ์ทหาร

วันที่ 16 มี.ค. 2563

ชื่อศิลปะพื้นถิ่น : "หนังสำเริง ศิษย์เชษฐ์ทหาร”
ชื่ออื่น ๆ เช่นชื่อภาษาถิ่น : "หนังหม่ง”
ประเภทศิลปะพื้นถิ่น : ศิลปการแสดงหนังตะลุง
ความเป็นมา ประวัติส่วนตัว หนังสำเริง ศิษย์เชษฐ์ทหาร ชื่อจริงว่า นายสำเริง พุ่มพะเนิน เกิดวันเสาร์ที่ ๘ เดือน กันยายน พ.ศ. ๒๔๙๑ ปัจจุบันอายุ ๖๘ ปี นับถือศาสนาพุทธ เกิดที่บ้านเลขที่ ๕๗ หมู่ที่ ๑๐ ตำบลบางลึก อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร เป็นบุตรของนายขึม และนางหญีต พุ่มพะเนิน มีพี่น้อง ๓ คน เป็นชาย ๑ คน หญิง ๒ คน ได้แก่ นางอรุณ ภมรนาค นางบุญรีบ อินทรัตน์ และนายสำเริง พุ่มพะเนิน มีภรรยา ชื่อ นางมณฑา พุ่มพะเนิน มีบุตร ๓ คน เป็นชาย ๒ คน หญิง ๑ คน คือ นายไพศาล พุ่มพะเนิน นางสาวอ้อมใจ พุ่มพะเนิน และนายชัยณรงค์ พุ่มพะเนิน จบการศึกษาระดับประถมศึกษาจากโรงเรียนบ้านดอนรักษ์ ตำบลบางลึก อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร และระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นจากศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอท่าแซะ ตำบลนากระตาม อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร ปัจจุบันหนังสำเริง ศิษย์เชษฐ์ทหาร อยู่บ้านเลขที่ ๑๒๖ หมู่ที่ ๕ ตำบลนากระตาม อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร โทรศัพท์ ๐ ๙๙๐๙ ๘๒๕๘
ประวัติการแสดง
หนังสำเริง ศิษย์เชษฐ์ทหาร เริ่มฝึกหัดการแสดงเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๓ อายุ ๒๒ ปี สิ่งที่กระตุ้นให้รักในการแสดงหนังตะลุง คือ ตอนเด็ก ๆ ได้ติดตามบิดาไปแสดงหนังตะลุงเป็นประจำ จึงเกิดความรัก ชอบในการแสดง และถ้าไม่ได้แสดงหนังตะลุงแล้วจะมีอาการเจ็บป่วยอยู่บ่อย ๆ และกระวนกระวายใจ เรียกว่า "เกิดเทพสิง” ตามความเชื่อ และเริ่มฝึกหัดการแสดงจริงตอนอายุ ๒๓ ปี กับนายสุรเชษฐ์ โภคากร นายหนังตะลุงคณะศิษย์เชษฐ์ทหาร ซึ่งได้ติดตามไปแสดงตามพื้นที่ต่าง ๆ และดูการแสดงหนังตะลุงคณะอื่น ๆ โดยทั่วไปอีกด้วย และพยายามจดจำเนื้อเรื่อง วิธีการเชิดหนัง และการร้องบทกลอนหนังตะลุงแล้วมาฝึกหัดเอง เรียกว่า "ครูพักลักจำ” เริ่มแสดงจริงตอนอายุ ๒๘ ปี แสดงครั้งแรกในงานประจำปีของสำนักสงฆ์นาชะอัง บ้านเขาแรด ตำบลนาชะอัง อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร ความรู้สึกในการแสดงครั้งแรก รู้สึกตื่นเต้น ดีใจ ปะปนกับเกิดความกลัวเพราะยังไม่มีความมั่นใจ แต่มีความภาคภูมิใจที่มีผู้ชมเป็นจำนวนมาก การทำพิธีรับมอบ – ครอบครู ทำขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๔ มีเครื่องเซ่นไหว้บูชาครูตามพิธีกรรม ได้แก่ หัวหมู ไก่ เป็ด เหล้าขาว เครื่องคาวหวาน ขนมหวาน เป็นต้น รวมทั้งอุปกรณ์ที่ใช้ในการแสดงหนังตะลุง โดยเป็นหัวหน้าคณะที่สมบูรณ์ เมื่อตอนอายุ ๒๘ ปี ชื่อคณะ "หนังสำเริง ศิษย์เชษฐ์ทหาร” สมาชิกในคณะมีจำนวน ๑๐ คน ผู้แสดง ๑ คน ค่าแสดงครั้งแรก ๗๐ บาท ปัจจุบัน ๑๕,๐๐๐ บาท มีศิษย์ที่เด่น ๆ ได้แก่ นายสมพงษ์ ดีแก้ว ชื่อคณะหนังสมพงษ์ ดีแก้ว นายสง่า นาครอด ชื่อคณะหนังสง่า นาครอด และนายชัยณรงค์ พุ่มพะเนิน หรือหนังชัยณรงค์
ผลงานการแสดงในอดีต ปัจจุบันพอสังเขป
ในอดีตการแสดงหนังตะลุง นิยมแสดงในงานฉลองพระ งานประจำปี งานประเพณี งานแก้บนและ งานเทศกาลต่าง ๆ ซึ่งมักจะแสดงในช่วงเดือน กุมภาพันธ์ – เดือน พฤษภาคม ของทุกปี พื้นที่ที่ไปแสดงได้แก่ จังหวัดระนอง สุราษฎร์ธานี ชุมพรและประจวบคีรีขันธ์ ในปี พ.ศ. ๒๕๔๘
อุดมการณ์ในการแสดง
ต้องการอนุรักษ์หนังตะลุงให้คงอยู่และถ่ายทอดสู่คนรุ่นหลังได้เรียนรู้ต่อไป
องค์ประกอบที่บ่งบอกให้เห็นคุณลักษณะของศิลปะพื้นถิ่น
เครื่องดนตรี
ผู้แสดง ๑ คน
การสร้างงานและรายได้
มีความสามารถในการแสดงในโอกาสต่าง ๆ
การสืบสาน บ่มเพาะ ถ่ายทอดศิลปะพื้นถิ่นแก่บุคคล กลุ่มบุคคล
ถ่ายทอดศิลปะการแสดงหนังตะลุงให้กับนายชัยณรงค์ พุ่มพะเนิน ซึ่งเป็นบุตรชาย ในนามหนังตะลุงคณะ "หนังชัยณรงค์”
ชื่อ – สกุล (นักแสดง หรือหัวหน้าคณะ)
นายสำเริง พุ่มพะเนิน
ที่อยู่บ้านเลขที่ ๑๒๖ หมู่ที่ ๕ ตำบลนากระตาม อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร
โทรศัพท์ ๐ ๙๙๐๙ ๘๒๕๘
รางวัล/เกียรติคุณที่ได้รับ
๑) รางวัลชนะเลิศหนังตะลุง ปี ๒๕๕๖
๒) โล่รางวัลการเข้าร่วมงานการพัฒนาคุณภาพชีวิตเทิดพะเกียรติ ๑๒ สิงหามหาราชินี ปี ๒๕๓๓ จังหวัดนครศรีธรรมราช
๓) ได้รับอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์งานฉลองสิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี ประดับที่ผ้าหน้าจอหนังตะลุงในงานมหกรรมการแสดงหนังตะลุงเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสฉลองสิริราชสมบัติ ๕๐ ปี เมื่อวันที่ ๑๔ เมษายน ๒๕๓๙
๔) รางวัลศิลปินดาวรุ่งระดับจังหวัด ประจำปี ๒๕๔๐ จากสมาพันธ์ชมรมศิลปินพื้นบ้านศรีวิชัย
๕) ได้รับโล่เกียรติยศจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ รางวัลศิลปินดีเด่นจังหวัดชุมพร ปี ๒๕๔๒ โดยรับจากนายสมศักดิ์ ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
๖) รางวัลชนะเลิศหนังตะลุง งานส่งเสริมศิลปินพื้นบ้านจังหวัดชุมพร ปี ๒๕๔๕
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« มกราคม 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
       1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชุมพร
ชั้น ๑ อาคารศาลากลางจังหวัดชุมพร ถนนไตรรัตน์ ตำบลนาชะอัง
อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร๘๖๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๗๗ ๖๑๓ ๖๔๘ /โทรสาร ๐ ๗๗๕๐ ๗๗๗๖
อีเมลล์ : [email protected] หรือ [email protected]
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม