องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> ประเพณีท้องถิ่น
ประเพณีแห่พระแข่งเรือขึ้นโขนชิงธรชิงโล่และถ้วยพระราชทาน มรดกแห่งลุ่มน้ำ

วันที่ 16 มี.ค. 2563

ชื่อประเพณี : ประเพณีแห่พระแข่งเรือขึ้นโขนชิงธรชิงโล่และถ้วยพระราชทาน มรดกแห่งลุ่มน้ำ
หลังสวน
แหล่งที่มา : นายกฤษฏา บุษบรรณ ร.ร.สวนศรีวิทยา - อำเภอ หลังสวน จังหวัดชุมพร
ประเพณีเกี่ยวกับ : การทำมาหากิน การประมง
ความเป็นมา (ภูมิหลัง/ความเชื่อ) งานประเพณีแห่พระแข่งเรือขึ้นโขนชิงธง จังหวัดชุมพร มีมา ๑๗๐ ปี มีเรื่องเล่าสืบต่อก่อนสมัยรัชกาลที่ ๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ชาวหลังสวนที่มีวัดอยู่ริมแม่น้ำหลังสวนหลายวัดได้กำหนดทำบุญประจำปี ขึ้นระหว่าง ๑๕ ค่า ถึงแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ โดยแต่ละวัดจะตกแต่งเรือพระมีพระพุทธรูป ที่ เคารพนับถือลงเรือ (ส่วนมากเป็นปางเสด็จมาจากชั้นดาวดึงส์) แล้ชาวบ้านนำเรือที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ลากจูงเรือพระมารวมกัน ที่ท่าน้ำวัดด่านประชากร ทำการสมโภช ตักบาตร เทโวโรหนะ ในวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ เพื่อทำบุญตามความเชื่อว่า เป็นวันที่พระพุทธเจ้า เสด็จ กลับมาจากโปรดพุทธมารดาที่ดาวดึงส์ เสร็จแล้ว มีการพายเรือแข่งกัน การดำเนินชีวิตของคนหลังสวนมีความผูกพันกับแม่น้ำมานาน โดยได้อาศัยน้ำในแม่น้ำหลังสวนเพื่อการเพาะปลูกเนื่องจากอาชีพของคนหลังสวนส่วนใหญ่คือ การทำสวนผลไม้ ซึ่งจะต้องใช้น้ำเพื่อความเจริญเติบโตของไม้ผล ในสมัยโบราณคนหลังสวนยังใช้แม่น้ำเป็นทางสัญจรไปมา เพื่อที่จะไปเยี่ยมเยียนซึ่งกันและกัน นอกจากนี้ยังใช้เป็นเส้นทางการค้าขายระหว่างชนบทกับอุปโภค บริโภคที่จำเป็น ดังนั้นแทบทุกครัวเรือนจึงต้องมีเรือเพื่อใช้ในการเดินทางและขนส่งผลผลิตทางการเกษตร จนกลายเป็นวิถีชีวิตที่จะต้องผูกพันอยู่กับเรือและแม่น้ำ
อัตลักษณ์ (ที่โดดเด่น) การแข่งเรือยาว "ขึ้นโขนชิงธง" ขึ้นโขนชิงธง เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นที่พิเศษ หนึ่งเดียวในประเทศ ที่ใช้วิธีการจับหวายแถบธงเป็นเกณฑ์การตัดสินผลการแข่งขันแพ้ชนะ ไม่ได้ตัดสินว่าเรือลำใดถึงเส้นชัยก่อน การจับหวายแถบธงก็ต้องขึ้นโขนเรือเพื่อจะชิงธงมาเป็นของตนเองให้ได้ โขนคือ หัวเรือ การขึ้นโขนชิงธง คือ การที่นายหัวเรือปีนหัวเรือขึ้นสุดปลายหัวเรือ เพื่อความได้เปรียบในการจับธง นายหัวเรือต้องมีจังหวะและสายตาที่เร็ว มีความแม่นยำ ความรวดเร็ว และแข็งแรงในการดึงกระชากเอาผืนธงที่มีก้านหวายเสียบอยู่ในกระบอกไม้ไผ่ออกมาอย่างสุดแรง โดยต้องอาศัยความสัมพันธ์ของฝีพาย นายหัวเรือและนายท้ายเรือประกอบกัน จึงจะสามารถจับธงได้ หากนายหัวเรือขึ้นโขนแล้วคว้าธงผิดหรือคว้าธงได้แต่ตกน้ำไปเสียก่อน หรือเรือล่มก่อนที่นายท้ายจะพ้นกระบอกธงถือเป็นแพ้ ถ้าความเร็วเรือคู่คี่กัน นายหัวเรือจับธงพร้อมกันและได้ธงไปลำละท่อนถือว่าเสมอกัน สิ่งเหล่านี้เป็นการสร้างสีสรรค์ของความสนุกสนาน ตื่นตาและเร้าใจให้กับผู้ชม กองเชียร์เป็นอย่างมาก
ความสำคัญและคุณค่าทางสังคมและทางจิตใจที่มีในวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชน นั้นๆ
คุณค่าทางวัฒนธรรมไทย ประเพณีแห่พระแข่งเรือยาวขึ้นโขนชิงธง อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร มีความสำคัญที่จะอนุรักษ์สืบสานไว้ เพราะเป็นประเพณีดั้งเดิมที่ปฏิบัติกันมายาวนาน คนในอำเภอหลังสวนมีความภาคภูมิใจมาก พอถึงวันแรม ๑ ค่ำเดือน ๑๑ ลูกหลานชาวหลังสวนที่ไปทำมาหากินหรือศึกษาต่อที่อื่นจะกลับมาเยี่ยมบ้านและร่วมทำบุญในงานประเพณี ก็จะนำพุ่มผ้าป่าการศึกษามาบริจาคให้โรงเรียน ส่วนใหญ่จะรวมมากันเป็นรุ่น (ศิษย์เก่าของโรงเรียนสวนศรีวิทยา) เป็นการปลุกจิตสำนึกรักบ้านเกิดให้แก่คนหลังสวน ให้มีความรักความสามัคคีต่อกัน สร้างจิตสำนึกความรับผิดชอบร่วมกันในการร่วมสืบสานประเพณี ซึ่งกิจกรรมหลักมี ๔ กิจกรรม คือ การทำบุญตักบาตรเทโว การทอดผ้าป่าตามบ้าน การแห่เรือพระบก และการแข่งเรือยาวขึ้นโขนชิงธง เป็นกิจกรรมสำคัญที่ควรอนุรักษ์และสืบสานไว้
การจัดงานเป็นประจำทุกปี
วันตามจันทรคติหรือสุริยคติ แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ และจัดกิจกรรมแข่งเรือยาว รวม ๗ วัน
งบประมาณที่ใช้
7,000,000 บาท
ได้รับงบประมาณจาก
- องค์การบริหารส่วนจังหวัดชุมพร จำนวน 5,000,000 บาท
- เทศบาลเมืองหลังสวน และเทศบาลตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอหลังสวนทุกแห่ง จำนวน 2,000,000 บาท จำนวนคนที่ร่วมงานประเพณี(ในปีที่ผ่านมา)
20,000 คน
ผู้จัด
หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : ที่ว่าการอำเภอหลังสวน
ชื่อ – สกุล (เลขานุการคณะกรรมการจัดงาน) : นายสุภาส กุศลชู
ที่อยู่ : สำนักงานท้องถิ่นอำเภอหลังสวน ที่ว่าการอำเภอหลังสวน
โทรศัพท์ : 08 1978 6831
หน่วยงาน/องค์กร/สถาบัน ที่ร่วมจัด : สภาวัฒนธรรมอำเภอ/ตำบลในอำเภอหลังสวน วัด และองค์กรเอกชนในพื้นที่
การสร้างงานและรายได้
มีความสามารถในการผลิตเชิงปริมาณ พร้อมแสดง สาธิตและจำหน่ายในโอกาสต่างๆ มีการจำหน่ายสินค้าพื้นบ้าน ภูมิปัญญาในงาน กิจกรรมการแสดง
มีการสร้างงานและรายได้ (ต่อครอบครัว/ชุมชน)
 
pic
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« มกราคม 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
       1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชุมพร
ชั้น ๑ อาคารศาลากลางจังหวัดชุมพร ถนนไตรรัตน์ ตำบลนาชะอัง
อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร๘๖๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๗๗ ๖๑๓ ๖๔๘ /โทรสาร ๐ ๗๗๕๐ ๗๗๗๖
อีเมลล์ : [email protected] หรือ [email protected]
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม