องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> ประเพณีท้องถิ่น
ห่มผ้าพระธาตุเจดีย์เขาน้อย

วันที่ 16 มี.ค. 2563

ชื่อประเพณี : ห่มผ้าพระธาตุเจดีย์เขาน้อย
แหล่งที่มา : บ้านหาดสูง หมู่ที่ 3 อำเภอ ละแม จังหวัดชุมพร
ประเพณีเกี่ยวกับ : ศาสนา
 ความเป็นมา (ภูมิหลัง/ความเชื่อ) พระธาตุเจดีเขาน้อย ตั้งอยู่ที่บ้านหาดสูง หมู่ที่ 3 ตำบลละแม อำเภอละแม จังหวัดชุมพร ประวัติเจดีย์ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่จากการตรวจสอบเบื้องต้นจากบุคคลในพื้นที่ ทราบว่าได้ก่อสร้างมาเป็นเวลานานตั้งแต่รุ่นปู่รุ่นย่า และเมื่อพิจารณาจากลักษณะของเจดีย์ ทำให้สันนิษฐานได้ว่าเจดีย์น่าจะมีอายุสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (ประมาณ 200 - 150 ปีมาแล้ว) เชื่อกันว่าเมื่อประมาณ 200 ปีมาแล้ว ได้มีชีปะขาวช้อย ไม่ทราบนามสกุล ซึ่งเป็นผู้มีวิชาอาคมทางไสยศาสตร์ มีความรู้ด้านสมุนไพรและมีผู้คนศรัทธากันมาก ได้ปลูกที่พักอยู่บนเขาน้อย จนใกล้จะสิ้นอายุขัย ท่านจึงได้ก่อสร้างเจดีย์ขึ้นบนเขาน้อยเป็นเจดีย์ก่ออิฐผสมกับน้ำยาที่สกัดจากพืชและเปลือกหอยเป็นส่วนผสมที่ช่วยมายึดอิฐดินเปาซึ่งเป็นก้อนขนาดใหญ่พอสมควร ฐานเจดีย์กว้าง 5 เมตร สูง 8 เมตร ทรงเจดีย์ลักษณะคล้ายเจดีพระธาตุมุจลินทร์ อำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร บนทรงข้าวบินจะมีลูกถ้วยเคลือบลักษณะเป็นถ้วยของประเทศจีน มีการเขียนรูปจักรราศีไว้ด้วย รอบๆ ถ้วยจะเป็นลายปูนปั้นเป็นรูปดอกบัว ประดับไว้ที่คอปลียอดของเจดีย์ทั้งสี่ทิศ แต่ในปัจจุบันเจดีย์ดังกล่าวได้หักพังลงมากองอยู่ที่พื้นดิน หลังจากท่านได้สร้างเจดีย์ไว้แล้วท่านก็ถึงแก่กรรมหลังจากนั้นก็ถูกปล่อยให้รกร้าง จวบจนปี พ.ศ. 2542 จึงได้บูรณะขึ้นมาใหม่โดยการนำของ ด.ต.จักรพงศ์ หนูคง หรือจ่าจ้วน นายเสรี คงสนิท ผู้ใหญ่บ้าน นายวีระพล กองชาวนา นางเชื่อม กองชาวนา นายเรวัติ หรือเจี๊ยบ หล่อเพชร นายเชี่ยวชาญ หรือเหลียว พัฒน์ทอง นายประสาน หรือเสริฐ สังคลังสวน นายบุญชู เพชรวงศ์ นายสนั่น ปิ่นสุวรรณ หรือแป๊ะ และพี่น้องประชาชนในหมู่ที่ 3 ตำบลละแม บ้านหาดสูงทุกท่านได้ร่วมด้วยช่วยกันพัฒนา ก่อศาลาที่พัก สร้างเจดีย์ขึ้นใหม่อีก 1 องค์ ฐานกว้าง 5 เมตร สูง 19 เมตร บรรจุพระธาตุของพระกัสสะปะ พระอัญญา โกณฑัญญะ พระโมคคัลลาน์ พระสารีบุตร พระธาตุดังกล่าวได้รับมอบมาจากพระครูประสิทธิ์สุทธิมนต์ หรือท่านชม นิ้วเพชร วัดปากน้ำละแม ท่านพระครูสุวรรณอินทโชติ หรืออาจารย์ดำ วัดสุวรรณธาราราม (วัดบ้านดวด) นายรังสรรค์ ศรีพงษ์พันธ์กุล รวมทั้งหมด 9 องค์พระธาตุ โดยนำพระธาตุดังกล่าวเข้าขบวนแห่จากหน้าที่ว่าการอำเภอละแม ผ่านตลาดละแมมายังเขาน้อย และประกอบพิธีอัญเชิญพระธาตุขึ้นประดิษฐานบนส่วนปรียอดของเจดีย์ เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2543 มีการจัดงามสมโภชน์ 3 วัน 3 คืน หลังจากนั้นก็ได้ก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็กเป็นทางขึ้นจากตีนเขาสู่ที่ตั้งของพระธาตุ ได้ก่อสร้างพระพุทธรูปปางสุโขทัยขนาดใหญ่ไว้รอบๆ องค์พระธาตุจำนวน 3 องค์ และตลอดถึงการก่อสร้างเสนาสนะต่างๆ ไว้ครบครัน ปัจจุบันมีพระภิกษุจากสวนโมขพลาราม อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี มาศึกษาพระธรรมวินัยอยู่ 1 รูป เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ชาวบ้านหาดสูงจึงร่วมกันจัดพิธีห่มผ้าพระธาตุขึ้นซึ่งเดิมได้กำหนดให้จัดขึ้นในวันจบปีจบเดือน แรม 14 ค่ำเดือนห้า ต่อมาได้กำหนดให้จัดขึ้นในวันวิสาขบูชาของทุกปี รอบๆ ที่ตั้งพระธาตุเจดีย์จะเป็นป่ามีเนื้อที่ประมาณ 80 ไร่ มีต้นไม้ประจำถิ่นและไม้เบญจพรรณต่างๆ ที่สำคัญ คือ ต้น "ก่อ" หรือ "กอ" หรือ "ก่อหนาม" มีอยู่จำนวนมาก ทุกๆ ปีจะออกผลให้ชาวบ้านสามารถเก็บมาทานได้โดยใช้คั่วกับทราย ต้นก่อนับเป็นต้นไม้ที่หายากในปัจจุบัน ส่วนบนยอดเขาน้อยอันเป็นที่ตั้งของพระธาตุเจดีย์จะมีที่ราบ มีต้นโพธิ์ขนาดใหญ่ 1 ต้น ต้นไทรขนาดใหญ่ 1 ต้น ต้นมะปริง ต้นมะม่วงซึ่งมีขนาดใหญ่ สันนิษฐานว่าน่าจะปลูกในสมัยที่ชีปะขาวช้อย อยู่บนเขาแห่งนี้
อัตลักษณ์ (ที่โดดเด่น) เจดีย์อยู่บนยอดเขาซึ่งมีลักษณะเป็นลานเรียบ ลักษณะเป็นเจดีย์ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส ก่ออิฐถือปูน กว้างยาวประมาณด้านละประมาณ 4 เมตร ฐานชั้นล่างเป็นฐานเขียง ส่วนบนปรากฏชิ้นส่วนขององค์ระฆังเป็นรูปเหลี่ยม คอระฆังหรือบัวคอเสื้อประดับปูนปั้นเป็นบัวซ้อนกลีบ 3 ชั้น ถึดขึ้นไปเป็นปล้องไฉนโดยสันนิษฐานว่าน่าจะทำเป็นบัวถลารับกับปรียอด สำหรับส่วนยอดเจดีย์หักเนื่องจากการถูกลักลอบขุดหาสมบัติ เมื่อพิจารณาจากรูปแบบสถาปัตยกรรมของเจดีย์บนเขาน้อยและโดยการเปรียบเทียบกับเจดีย์องค์อื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียง พบว่ามีลักษณะเป็นศิลปกรรมท้องถิ่น กำหนดอายุสมัยในช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้น (ประมาณ 200 - 150 ปี) โดยรอบองค์เจดีย์บนเขาน้อย มีสิ่งก่อสร้างที่เพิ่งสร้างขึ้นใหม่ในปัจจุบัน ทั้งในส่วนของเจดีย์องค์ใหม่และพระพุทธรูปประทับนั่ง 3 องค์ สภาพปัจจุบัน เจดีย์มีสภาพชำรุดทรุดโทรมมาก โดยส่วนฐานมีการเรียงก้อนอิฐที่กระจัดกระจายขึ้นใหม่ในภายหล้ง ทำให้รูปแบบสถาปัตยกรรมผิดไปจากความเป็นจริง ส่วนบนปรากฏชิ้นส่วนหลักฐานขององค์ระฆังและเครื่อง.... บางส่วน สำหรับสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการลักลอบขุดหาโบราณวัตถุใต้องค์เจดีย์ รวมทั้งเกิดจากการเสื่อมสภาพไปตามธรรมชาติด้วย
ความสำคัญและคุณค่าทางสังคมและทางจิตใจที่มีในวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชน นั้นๆ
ประเพณีหมผ้าพระธาตุเจดีย์เขาน้อย เกิดขึ้นเนื่องจากความศรัทธาของชาวบ้านในท้องถิ่น ซึ่งเชื่อว่าพระธาตุเขาน้อยเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่เคารพบูชาและยึดเหนี่ยวทางจิตใจของประชาชนในท้องถิ่นและบุคคลทั่วไป
การจัดงานเป็นประจำทุกปี
วันตามจันทรคติหรือสุริยคติ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันวิสาขบูชา
งบประมาณที่ใช้
50000 บาท
ได้รับงบประมาณจาก
- ชุมชนบ้านหาดสูง จำนวน 30000 บาท
- ประชาชนในชุมชนร่วมบริจาคร่วมทำบุญ จำนวน 20000 บาท
จำนวนคนที่ร่วมงานประเพณี(ในปีที่ผ่านมา)
200 คน
ผู้จัด
หน่วยงานรับผิดชอบหลัก : คณะกรรมการหมู่บ้าน หมู่ที่ 3 ตำบลละแม อำเภอละแม จังหวัดชุมพร
ชื่อ – สกุล (เลขานุการคณะกรรมการจัดงาน) : นางสาวจุรีรัตน์ ศรีแมน
ที่อยู่ : 30 หมู่ 3 ตำบลละแม อำเภอละแม จังหวัดชุมพร
โทรศัพท์ : 084061064
หน่วยงาน/องค์กร/สถาบัน ที่ร่วมจัด : สภาวัฒนธรรมอำเภอละแม /ตำบลละแม และชุมชน
การสร้างงานและรายได้
มีการสร้างงานและรายได้ต่อครอบครัว/ชุมชน

pic
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« มกราคม 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
       1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชุมพร
ชั้น ๑ อาคารศาลากลางจังหวัดชุมพร ถนนไตรรัตน์ ตำบลนาชะอัง
อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร๘๖๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๗๗ ๖๑๓ ๖๔๘ /โทรสาร ๐ ๗๗๕๐ ๗๗๗๖
อีเมลล์ : [email protected] หรือ [email protected]
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม