องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> ประเพณีท้องถิ่น
วันเข้าพรรษา

วันที่ 21 ต.ค. 2556
 

 

 วันเข้าพรรษา

ที่มา  :  สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ  กระทรวงศึกษาธิการ
            ปีรณรงค์และสืบสานงานวัฒนธรรมไทย  ปี ๒๕๓๗ - ๒๕๔๐

สถานที่จัดกิจกรรม
    ตำบลโพธิ์ตาก, ตำบลโพนทอง, ตำบลด่านศรีสุข อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย

ความหมาย
         การเข้าพรรษา  เป็นพุทธบัญญัติ  ซึ่งพระภิกษุทุกรูปจะต้องปฏิบัติตาม  หมายถึง  การอธิษฐานอยู่ประจำที่ไม่เที่ยวจาริกไปยังสถานที่ต่างๆ  เว้นแต่มีกิจจำเป็นจริงๆ ช่วงจำพรรษาจะอยู่ในระหว่างฤดูฝนคือแรม ๑ ค่ำเดือน ๘ ถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำเดือน ๑๑ ของทุกปี
         ดังนั้น  วันเข้าพรรษา  หมายถึง  วันที่พระภิกษุในพระพุทธศาสนาอธิษฐานอยู่ประจำในวัดหรือเสนาสนะที่คุ้มแดด คุ้มฝนได้แห่งหนึ่ง  ไม่ไปค้างแรมในที่อื่น  ตลอด  ๓  เดือนในฤดูฝน

ประวัติความเป็นมา
๑. การถือปฏิบัติวันเข้าพรรษาในประเทศไทย
           สมัยก่อน  ประชาชนไทยส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม  จะเริ่มทำไร่ทำนาปักดำข้าวกล้าก่อนพรรษากาล  พอพระสงฆ์เข้าพรรษา  ก็จะเสร็จงานในไร่นา  ย่อมมีเวลาว่างมาก  ประกอบกับการคมนาคมไปมาระหว่างสถานที่ต่างๆ  ก็ไม่ค่อยสะดวก  เนื่องจากฝนตกชุกและน้ำขึ้นเจิ่งนองเต็มแม่น้ำลำคลองทั่วไป  ชาวบ้านจึงถือโอกาสเข้าวัดถวายทาน  รักษาศีลฟังธรรมและเจริญภาวนาเพิ่มพูนบุญกุศลกันมากขึ้น
            ดังนั้น  เมื่อถึงวันเข้าพรรษา  พุทธศาสนิกชนก็จะพากันหาอาหารทั้งคาวหวาน  ผลไม้  และเครื่องอุปโภคที่จำเป็นแก่สมณะ  นำไปถวายพระภิกษุสงฆ์ในวัดใกล้บ้านตน  พระภิกษุสงฆ์ก็แนะนำสั่งสอนให้เกิดศรัทธาในการปฏิบัติตามหลักทาน  ศีลและภาวนา  และความไม่ประมาทในการประกอบคุณความดีอื่นๆ
            ตามประวัติศาสตร์  พุทธศาสนิกชนชาวไทย  ได้เริ่มบำเพ็ญกุศลเนื่องในเทศกาลเข้าพรรษานี้ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย  เป็นราชธานี  ดังข้อความในศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช  ว่า
           "พ่อขุนรามคำแหงเจ้าเมืองสุโขทัยนี้  ทั้งชาวแม่ชาวเจ้า  ทั้งท่วยปั่วท่วยนาง  ลูกเจ้าลูกขุนทั้งสิ้นทั้งหลาย  ทั้งหญิงทั้งชายฝูงท่วยมีศรัทธาในพุทธศาสน์  มักทรงศีล  เมื่อพรรษาทุกคน"
           การบำเพ็ญกุศลเนื่องในเทศกาลเข้าพรรษานี้  ยังมีประเพณีสำคัญอยู่  ๒  ประเพณี  ควรนำมากล่าวไว้  ณ  ที่นี้  ดังนี้
         
ประเพณีแห่เทียนพรรษา
       ประเพณีนี้คงเกิดขึ้นจากความจำเป็นที่ว่าสมัยก่อน  ยังไม่มีไฟฟ้าใช้กันดังปัจจุบัน  เมื่อพระสงฆ์จำพรรษารวมกันมากๆ  ก็จำต้องปฏิบัติกิจวัตร  เช่น  การทำวัตรสวดมนต์เช้ามืดและตอนพลบค่ำ  การศึกษาพระปริยัติธรรม  กิจกรรมเหล่านี้ล้วนต้องการแสงสว่าง  โดยเฉพาะจากเทียนที่พระสงฆ์จุดบูชาพระรัตนตรัย  และเพื่อต้องการใช้แสงสว่างโดยตรง  ด้วยเหตุนี้พุทธศาสนิกชนจึงนิยมหล่อเทียนต้นใหญ่  กะว่าจะจุดได้ตลอดเวลา  ๓  เดือน  ไปถวายพระภิกษุในวัดใกล้ๆ  บ้าน  เป็นพุทธบูชา  เทียนดังกล่าวเรียกว่า  "เทียนจำนำพรรษา"
           ก่อนจะนำเทียนไปถวายนี้  ชาวบ้านมักจัดเป็นขบวนแห่แหนกันไปอย่างเอิกเกริก  สนุกสนานเรียกว่า  "ประเพณีแห่เทียนจำนำพรรษา"
           
ประเพณีถวายผ้าอาบน้ำฝน
           การถวายผ้าอาบน้ำฝนนี้  เกิดขึ้นแต่สมัยพุทธกาล  คือ  มหาอุบาสิกา  ชื่อว่า  วิสาขา  ได้ทูลขอพระบรมพุทธานุญาตให้พระสงฆ์ได้มีผ้าอาบน้ำสำหรับผลัดเปลี่ยนเวลา สรงน้ำฝนระหว่างฤดูฝน  นางวิสาขาจึงเป็นสตรีคนแรกที่ได้รับพุทธานุญาตให้ถวายผ้าอาบน้ำฝนแด่พระ สงฆ์
           ด้วยเหตุนี้  เมื่อถึงวันเข้าพรรษา  พุทธศาสนิกชน  ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี  จึงนิยมนำผ้าอาบน้ำฝนไปถวายพระสงฆ์ผู้จะอยู่จำพรรษา  พร้อมกับอาหารและเครื่องใช้ที่จำเป็นต่างๆ
           แม้ในปัจจุบัน  พุทธศาสนิกชนไทยก็ยังคงปฏิบัติกิจกรรมอย่างนี้อยู่  บางวัดมีการแจกฎีกานัดเวลาประกอบพิธีถวายผ้าอาบน้ำฝน  (วัสสิกสาฎก)  หรือ  ผ้าจำนำพรรษาและเครื่องใช้อื่นๆ ณ ศาลาบำเพ็ญกุศลของวัดใกล้บ้านตน

กิจกรรมทางวัฒนธรรมที่พึงปฏิบัติ
        anibilliard_green.gif วัด  สมาคม  มูลนิธิ  หน่วยงาน  องค์กร  สื่อมวลชน  ประชาสัมพันธ์เรื่องวันเข้าพรรษาโดยใช้สื่อทุกรูปแบบ
        anibilliard_green.gif จัดพิมพ์เอกสารเกี่ยวกับความสำคัญของวันเข้าพรรษา  รวมทั้งหลักธรรมเรื่อง  วิรัติ  และแนวทางปฏิบัติเพื่อเผยแผ่แก่ประชาชนในท้องถิ่น  และตามสถานที่ชุมชน  สนามบิน  สถานีรถไฟ  สถานีขนส่ง  โรงธรรม  ศูนย์การค้า  และยานพาหนะต่างๆ
        anibilliard_green.gif  เชิญชวนให้ประชาชนทั่วไปเข้าร่วมกิจกรรม  ปฏิบัติธรรม  และพิธีกรรมทางศาสนา  เช่น  ทำบุญ  ตักบาตร  ฟังธรรม  รักษาศีล  ไหว้พระ  สวดมนต์
        anibilliard_green.gif  รณรงค์ทางสื่อมวลชนต่างๆ  ให้ลดละ  เลิก  อบายมุข  และให้งดจำหน่ายสิ่งเสพติดทุกชนิด
        anibilliard_green.gif  ประกาศเกียติคุณสถาบัน  หรือบุคคลผู้ทำคุณประโยชน์ต่อสังคม
        anibilliard_green.gif  รณรงค์ให้มีการรักษาสภาพแวดล้อม  ปลูกต้นไม้  ทำความสะอาดที่สาธารณะ
        anibilliard_green.gif  จัดประกวดสวดสรภัญญะ  บรรยายธรรม  คำขวัญเกี่ยวกับวันวิสาขบูชาและสวดสรภัญญะ
       


แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« สิงหาคม 2563 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
       1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


๖๖๖ ชั้น ๑๕-๒๓ ถนนบรมราชชนนี แขวงบางบำหรุ เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร ๑๐๗๐๐ โทรศัพท์ ๐๒ ๔๒๒ ๘๘๘๘

สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม