สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพัทลุง



องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> สินค้าทางวัฒนธรรม
สร้อยคอลูกปัดมโนราห์

วันที่ 22 ก.ย. 2564

สร้อยคอลูกปัดมโนราห์

๑. ชื่อยี่ห้อ/แบรนด์ บ้านโนรา
 
๒. ชื่อผู้ประกอบการ นางกิรมล หลิบแก้ว
 
๓. ประวัติความเป็นมา/ทุนทางวัฒนธรรมที่เป็นแรงบันดาลใจในการผลิต
นาฏยโนรา หรือ มโนราห์ คือจิตวิญญาณแห่งแดนใต้ ศาสตร์แห่งการร่ายรำ ที่คนใต้เรียกสั้น ๆ ว่า "โนรา” เป็นชื่อศิลปะการแสดงพื้นเมืองอย่างหนึ่งของภาคใต้ ที่มีบทร้องเป็นกลอนสด ผู้ขับร้องต้องใช้ปฏิภาณไหวพริบ สรรหาคำให้สัมผัสกันได้อย่างฉับไว มีความหมายทั้งบทร้อง ท่ารำ เครื่องดนตรีประกอบด้วย กลอง โหม่ง ปี่ ทับ ฉิ่ง และกรับ "โนรา” เป็นการละเล่นที่มีทั้งการร้อง การรำ บางส่วนเล่นเป็นเรื่อง และบางโอกาสก็แสดงตามคติความเชื่อที่เป็นพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตมาตั้งแต่สมัยโบราณ เสน่ห์ของมโนราห์อยู่ที่เครื่องแต่งกายที่มีสีสันและทักษะของศิลปินที่มีแสดงและร้องรำอย่างมีไหวพริบ ปฏิภาณ การร่ายรำด้วยท่วงท่าที่งดงาม อ่อนช้อย สง่างาม มั่นคงแข็งแรง ฉับไว และมีพลังอย่างน่าเกรงขาม ผู้แสดงต้องเคลื่อนไหวเร้าใจสนุกสนาน รำประกอบจังหวัดดนตรี หรือรำประกอบบทร้อยภายในเครื่องแต่งกายที่มีน้ำหนักมากกกว่า ๑๕ กิโลกรัม
เครื่องทรงโนรา เรียกกันอีกชื่อว่า "เครื่องลูกปัด” เป็นเครื่องแต่งกายของโนรา ที่ได้มีการนำลูกปัดหลากสี เม็ดเล็ก ๆ มาร้อยให้เป็นลวดลาย การรังสรรค์ชุดโนรา เป็นศิลปะที่มีความประณีตวิจิตร ชุดโนราในแต่ละคณะจะไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับวัตถุดิบที่มีและความชื่นชอบของผู้ประดิษฐ์ คณะโนราต่าง ๆ ได้อนุรักษ์เครื่องแต่งกายและศิลปะการร้อยลูกปัดแบบท้องถิ่นภาคใต้แขนงนี้ไว้ ด้วยการนำลูกปัดขนาดเล็กมาแยกสี ขนาด จากนั้นร้อยเป็นเส้นตามความต้องการ ก่อนนำเส้นด้ายที่ร้อยมาผูกรวมกัน เพื่อประกอบเป็นชิ้นส่วนต่าง ๆ ของชุด
บ้านโนรา จังหวัดพัทลุง เกิดขึ้นจากลูกหลานที่มีเชื้อสายโนราสืบต่อกันมาตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษ จนถึงปัจจุบันมากกว่า ๑๐๐ ปี ได้นำภูมิปัญญาการร้อยลูกปัดชุดมโนราห์ ซึ่งใช้ลูกปัดที่มีหลากสีสัน มาดัดแปลงสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ที่มีความสวยงาม ละเอียด ประณีต เช่น กระเป๋าตกแต่งด้วยลูกปัดมโนราห์ หมวกประดับด้วยลูกปัดมโนราห์ สร้อยคอ สร้อยข้อมือ ตุ้มหู พวงกุญแจ สายคล้องหน้ากากอนามัย ฯลฯ ซึ่งยังคงเอกลักษณ์ของลวดลายลูกปัดโนรา เช่น ลายลูกแก้ว ลายกนก ลายข้าวหลามตัด ลายดอกพิกุล ลายดอกไม้ต่าง ๆ และมีสร้างสรรค์ลวดลายใหม่ ๆ ผสมผสานสีของลูกปัดได้อย่างลงตัวและงดงาม ทำให้บ้านโนราได้รับโอกาสจากหน่วยงานต่าง ๆ ในการพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง

๔. จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
ผลิตภัณฑ์ "สร้อยคอลูกปัดมโนราห์” ได้รับการคัดเลือกจากกระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็นผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม (CPOT-Cultural Product of Thailand) ประเภทสร้างสรรค์ ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ เนื่องจากเป็นผลิตภัณฑ์มีลักษณะโดดเด่นทั้งในด้านของการนำวัฒนธรรมที่มีอยู่ในท้องถิ่นของจังหวัดพัทลุง ซึ่งมีคุณค่ามีความหมาย มีรากเหง้าสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ มาเป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบ ประยุกต์ พัฒนา ต่อยอด สร้างสรรค์ให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่บ่งบอกอัตลักษณ์ ทำให้สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ สร้างเป็นสินค้าในเชิงพาณิชย์ได้

๕. องค์ประกอบ/ส่วนประกอบ/กระบวนการผลิต สร้อยคอลูกปัดมโนราห์
ส่วนประกอบ เชือกไนล่อน ลูกปัดมโนราห์ ผ้าสักหลาด เม็ดพลอย
กระบวนการผลิต
๑) สร้างแพทเทิลลักษณะของสร้อยคอ
๒) ออกแบบลวดลายสร้อยคอ
๓) ตัดผ้าสักหลาดตามแพทเทิลของสร้อยคอ
๔) ร้อยลูกปัดมโนราห์ตามแบบที่วางไว้ลงบนผ้าสักหลาด
๕) ใส่ตะขอ ใส่สายโซ่ เผื่อปรับระดับความสั้นยาวของสร้อยคอ
 
๖. ข้อมูลติดต่อ
สถานที่ตั้ง : ๑๒๒ ซอยตาขุน หมู่ที่ ๖ ตำบลท่ามิหรำ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง
เบอร์โทรศัพท์ : นางกิรมล หลิบแก้ว โทร. ๐๙ ๗๓๔๕ ๗๘๙๙
วัน/เวลา/ช่วงเวลา เปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๓๐ น.
ช่องทางออนไลน์ : เพจ Facebook : บ้านโนรา / Facebook : กิรมล ขำณรงค์
ไลน์ ID Line : kiramon.boo
 
๗. ที่มา
- กัลยาณมิตร นรรัตน์พุทธิ, (๒๕๖๔), อาภรณ์ลูกปัดเลื่อมลาย เครื่องแต่งกาย โนรา, วารสารวัฒนธรรม, มรกดภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม, ชั้นเชิงช่าง, วันที่ค้นข้อมูล ๑๓ สิงหาคม ๒๕๖๔ เข้าถึงได้จาก http://article.culture.go.th/index.php/layouts-modules-positions/3-column-layout-3/200-2020-04-08-09-18-45.
- กิรมล ขำณรงค์, สัมภาษณ์ วันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๖๔.
- ธนาภรณ์ โพธิ์เพชร, (๒๕๕๗), มโนราห์ร่วมสมัย, วิทยานิพนธ์ ศิลปมหาบัณฑิต, กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ผู้รวบรวม นางสาวสุปราณี เวชประสิทธิ์ นักวิชาการวัฒนธรรมชำนาญการพิเศษ
pic
pic
pic
pic
pic
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« พฤศจิกายน 2564 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพัทลุง และงานประสานขอพระราชทานเพลิง ตั้งอยู่ : ศาลากลางจังหวัดพัทลุง (หลังเก่า) ชั้น ๒
ตำบลคูหาสวรรค์ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ๙๓๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๗๔ ๖๑๗๙๕๘ โทรสาร ๐๗๔ ๖๑๗๙๕๙
 
กลุ่มพิธีการศพที่ได้รับพระราชทาน ตั้งอยู่ : วัดภูผาภิมุข ตำบลคูหาสวรรค์ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ๙๓๐๐๐
โทรศัพท์ ๐๗๔ ๖๑๕๓๔๘ โทรสาร ๐๗๔ ๖๑๐๙๐๙
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม