องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม
ตุง

วันที่ 12 มิ.ย. 2556
 

นางประไพ ปัญญาวุฒิ ปัจจุบันอยู่บ้านป่าคา อายุ 76 ปี อยู่บ้านเลขที่ 192 หมู่ที่ 4 ต.เชิงดอย อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ ได้อนุรักษ์ สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น การทำตะเข็บ จนถึงปัจจุบัน
ตุงตะเข็บ มีลักษณะเป็นเส้นยาง บางๆ ประมาณความกว้าง ๑ –๑.๕ นิ้ว รูปร่างคล้ายตะเข็บ ทำจากกระดาษว่าวสีหรือกระดาษแก้วสีต่างๆ อย่างน้อยแผ่นละสี มาวางซ้อนกันแล้วพับทแยงมุมหลาย ๆ ทบ ใช้กรรไกรตัดสลับกันเป็นลายฟันปลาจนถึงส่วนปลายสุด เมื่อคลี่ออกและจับหงายขึ้นจะเห็นเป็นพวงกระดาษที่สวยงามการนำตุงไส้หมูไปใช้ ทำได้โดยนำไปผูกติดกับคันตุงยาวประมาณ ๑ เมตร ใช้ถือร่วมขบวนแห่ครัวตานเข้าวัด ใช้ประดับครัวตาน หรือปักเจดีย์ทรายที่วัดในเทศกาลสงกรานต์ แต่ในบางท้องที่จะใช้ตกแต่งปราสาทศพเพื่อความสวยงาม โดยประดิษฐ์เป็นพวงใหญ่ๆ ใช้กระดาษว่าวสีขาวและสีอื่นๆสลับกัน ศิลปะการตัดกระดาษให้เป็น “ตุง” เป็นองค์ความรู้ที่มีมาแต่โบราณ ซึ่งชาวล้านนาจะใช้ในพิธีทางศาสนา หรือกิจกรรมทางประเพณีของชาวล้านนา โดยเฉพาะชนแทบจังหวัดในภาคเหนือตอนบน ได้แก่ ลำพูน เชียงใหม่ พะเยา แพร่ น่าน เชียงราย ลำปาง แม่ฮ่องสอน เป็นต้น นั่นคือ ประเพณีปี๋ใหม่ (สงกรานต์) ในพิธีกรรม หรือประเพณีดังกล่าว ชาวล้านนาจะจัดเตรียมข้าวของต่างๆ สำหรับใช้ในพิธีใน “วันแต่งดา” คือวันสุกดิบ หรือวันเตรียมข้าวของ ซึ่งจะจัดทำก่อนหน้างานประมาณ ๑ วัน การตัดตุงไส้หมู หรือผู้ที่สามารถตัดตุงไส้หมูได้ ก็จะนำกระดาษสีต่างๆ มาตัดให้เป็นตุงไส้หมู แล้วนำไปผูกกับไม้ไผ่ซึ่งเหลาเป็นแท่งกลม ยาวประมาณ ๑ เมตร หรือนำไปผูกกับก้าน “ต้นเขือง” (ต้นเต่าร้าง) หรือไม้ไผ่ เพื่อเตรียมไปปักยังเจดีย์ทรายภายในลานวัดในวันพญาวันหรือวันมหาสงกรานต์ ซึ่งส่วนใหญ่จะตรงกับวันที่ ๑๕ เมษายนของทุกปี


แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
« มกราคม 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
       1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


999 หมู่ที่ 5 อาคารศาลากลางจังหวัดเพชรบูรณ์ อาคาร 2 ชั้น 4 ตำบลสะเดียง อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ 67000
โทรศัพท์ 056729780 แฟกซ์ 056729779
สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม