องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> ประเพณีท้องถิ่น
ประเพณีการแห่ศาลเจ้าพ่อดอนยาว

วันที่ 29 มี.ค. 2565

       เนื่องจากจังหวัดสมุทรสาครมีพื้นที่ติดชายฝั่งทะเลซึ่งเหมาะแก่การทำนาเกลือนากุ้ง ซึ่งตำบลบางหญ้าแพรก ในปี พ.ศ. ๒๔๘๙ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อานันทมหิดล พระราชทานเงินก้นถุง
ให้คุณแม่ เมื่อเสด็จประพาสจังหวัดสมุทรสาคร ได้แต่งตั้ง เป็นท่านขุนสมุทรมณีรัตน์ และคุณนายเห่ง
มณีรัตน์ เป็นผู้บุกเบิกและเป็นผู้ลงทุนให้แก่ชาวบ้านในชุมชน จนถึงปัจจุบัน ท่านขุนสมุทรมณีรัตน์
และคุณนายเห่ง มณีรัตน์ เริ่มต้นการทำนาเกลือในปี พ.ศ. ๒๔๗๘ – ปัจจุบัน ซึ่งมีการก่อสร้าง
บริษัทนาเกลือขุนสมุทมณีรัตน์ จำกัด โดยมีการซื้อที่ทำการขุดคลองทำนาเกลือ และได้มีการประกาศให้คนในชุมชนที่ว่างงานมาสมัครทำนาเกลือ ซึ่งมีการลงทุนในการทำนาเกลือให้แก่ชาวบ้านในชุมชน
แต่ชาวบ้านต้องลงมือลงแรงในการทำนาเกลือด้วยตนเอง ซึ่งจะมีการแบ่งปันผลส่วนกันคนละครึ่ง นอกจากการทำนาเกลือแล้วยังมีการทำนาข้าว เมื่อถึงหน้าฝนชาวบ้านที่ทำนาเกลือก็จะมาทำนาข้าวเพราะนาเกลือจะทำงานในหน้าร้อนกับนาข้าวจะทำงานในหน้าฝนซึ่งต่างฤดูกัน และมีการแบ่งพื้นที่ ในการทำนาเกลือและทำนาข้าว ซึ่งมีระยะการเดินทางมาทำงานนั้นไม่ไกลมากมีเพียงคลองกั้นกลางเท่านั้น
โดยในชุมชนมีชาวบ้านที่ทำนาข้าวอยู่แล้ว เพื่อเป็นการช่วยเหลือชาวนาเกลือให้ได้มีการทำงานตลอดทั้งปี แต่ที่นาตรงตำบลบางหญ้าแพรกไม่เหมาะสำหรับการทำนาข้าว ทำให้ได้ผลผลิตในการทำนาข้าว
ค่อนข้างน้อย จึงได้มีการล้มเลิกการทำนาข้าวไป นอกจากการคนในชุมชนมีการทำนาเกลือ และนาข้าว
ในพื้นที่ของชุมชนมีสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ คือ ศาลเจ้าพ่อดอนยาว ที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน
และยังเป็นสถานที่ที่สร้างความสามัคคีให้กับคนในชุมชน และเป็นสถานที่ในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกับคนในชุมชน ศาลเจ้าพ่อดอนยาว ในสมัยก่อนการที่จะไปกราบไหว้ศาลเจ้าพ่อดอนยาวนั้น ต้องเดินเข้าไปในป่าลึก ซึ่งชาวบ้านนั้นได้เรียกว่า ดอน จึงได้ฉายาเป็นศาลเจ้าพ่อดอนยาว ศาลเจ้าพ่อดอนยาวมี ๒ ศาล คือ ศาลจ้าพ่อดอนยาวใน และศาลเจ้าพ่อดอนยาวนอก ศาลเจ้าพอดอนยาวในเป็นที่อยู่ด้านในป่าลึก
และมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ใต้บันไดศาล และมีต้นมะขามด้านหน้าศาลคนในชุมชนมีความเชื่อว่าเป็นยารักษาโรคได้ ส่วนศาลเจ้าพ่อดอนยาวนอก คนในชุมชนได้มีการอันเชิญท่านมาด้านนอก เพื่อให้คนในชุมชนสะดวกต่อการสักการะกราบไหว้ ในแต่ละปีคนในชุมชนได้มีการจัดงานประจำปีให้แก่ศาลเจ้าพ่อดอนยาว
โดยมีการแห่ตรงกับ ประเพณีสงกรานต์ซึ่งตรงกับวันหยุดของญาติพี่น้องที่ได้ออกไปทำงานนอกพื้นที่
ได้กลับรวมตัวกันของคนในชุมชนเพื่อจัดประเพณีประจำปีของศาลเจ้าพ่อดอนยาว เมื่อถึงประเพณีสงกรานต์จะทำพิธีอันเชิญ เจ้าพ่อดอนยาวจากศาลใน มีการนำกระถางธูปและรูปภาพเคารพเจ้าพ่อ
ดอนยาวขึ้นมาบนเสลี่ยงมีการนำผลไม้หลากหลายชนิด ขนมไทย และพวงมาลัยดาวเรืองที่ชาวบ้าน
ในชุมชนจัดเตรียมมาถวายจัดวางบนเสลี่ยง เมื่อนำเจ้าพ่อดอนยาวขึ้นมาบนเสลี่ยงแล้วผู้ชายในชุมชน
จะมาช่วยกันยกเสลี่ยง เพื่อเดินทางไปยังศาลนอก โดยในระหว่างการแห่ก็จะมีการเล่นแตรวง และกลองยาวแห่ไปด้วย เพื่อเพิ่มความครื้นเครงให้แก่คนในหมู่บ้าน เมื่อมาถึงศาลด้านนอกก่อนจะนำกระถางธูป
และรูปภาพของเจ้าพ่อดอนยาวเข้าด้านในศาล จะมีการจุดประทัดก่อนอันเชิญขึ้นไปบนศาลนอก ชาวบ้านในชุมชนก็จะมีการจัดกิจกรรมร่วมกัน ไม่จะเป็นการเล่นชักกะเย่อ ตระกร้อลอดบ่วง และการเล่นฟุตบอล
ซึ่งการแห่นี้เริ่มต้นมาได้ ๑๐ กว่าปีแล้ว ซึ่งปกติจะมีการอันเชิญเจ้าพ่อดอนยาวมา ๓ วัน วันที่ ๑๓ - ๑๕ เมษายน แต่ปัจจุบันชาวบ้านที่มาขอแล้วประสบความสำเร็จได้มีถวายให้แก่เจ้าพ่อดอนยาว โดยการนำหนังกลางแปลงมาฉาย หรือนำรำวงมาถวายแก่เจ้าพ่อดอนยาว จึงทำให้งานประจำปีบางปีมียาวถึง
๙ - ๑๐ วัน เมื่อหมดงานประเพณีก็จะนำกระถางธูปกลับมาที่ศาลใน นอกจากมีการจัดประเพณีประจำปีแล้ว ยังมีการจัดกิจกรรมในเดือนพฤศจิกายน จะเลือกตรงกับวันหยุดเสาร์อาทิตย์ เพื่อให้คนในชุมชน
มารวมตัวกันเพื่อที่จะทำกิจกรรมร่วมกัน ซึ่งในสมัยก่อนเจ้าของนาเกลือจะเดินทางมาโดยเรือยนต์ จอดตรงท่าเรือหน้าศาลเจ้าพ่อดอนยาวนอก จะมีการทำบุญตักบาตร ในตอนเช้าทำอาหารเลี้ยงให้แก่คนในชุมชน แจกเสื้อผ้าให้แก่เด็กนักเรียน และมีการให้รางวัลกับคนทำเกลือที่ได้เยอะ ในบริเวณศาลเจ้าพ่อดอนยาวนอกสมัยก่อนจะมีทั้งโรงเรียน และพื้นที่ประกอบกิจกรรมร่วมกันในชุมชน ไม่ว่าจะเป็นนาเกลือ
ขุนสมุทรมณีรัตน์ หรือศาลเจ้าพ่อดอนยาว เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของ คนในชุมชนทั้งคู่ทั้งให้อาชีพแก่คนในชุมชน และยังมีสิ่งศักดิ์สิทธิประจำหมู่บ้านเพื่อให้คนหมู่บ้านเคารพกราบไหว้ ขอพรในการทำนาเกลือที่เป็นอาชีพหลักของคนในหมู่บ้าน และยังสร้างความสามัคคีให้แก่คนในชุมชน
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
« มิถุนายน 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
    1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
ดูปฏิทินทั้งหมด


อาคารศาลากลางจังหวัดสมุทรสาคร, ถนนเศรษฐกิจ 1 ตำบลมหาชัย อำเภอเมืองสมุทรสาครจังหวัดสมุทรสาคร
 
สายด่วนวัฒนธรรม
  
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม