ข้อมูลวัฒนธรรม >> ศิลปะการแสดง
แสนสุขกลองยาว

วันที่ 30 พ.ย. 2560

ความเป็นมา (ภูมิหลัง/ความเชื่อ)
           ประวัติกลองยาว กลองยาวได้แบบอย่างมากจากพม่า ในสมัยกรุงธนบุรี หรือต้นกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยที่ไทยกับพม่ากำลังทำสงครามกัน เวลาพักรบ พวกทหารพม่าก็เล่น "กลองยาว"กันสนุกสนาน พวกชาวไทยได้เห็นก็จำแบบอย่างมาเล่นบ้าง แต่บางท่านก็เล่าว่า กลองยาวของพม่าแบบนี้ มีชาวพม่าพวกหนึ่งนำเข้ามาเล่นในงานที่มีกระบวนแห่ เช่น บวชนาค ทอดกฐิน เป็นต้น และนิยมเล่นกันเป็นที่รื่นเริง สนุกสนานในเทศกาลสงกรานต์ และเล่นกันแพร่หลายไปแทบทุกหัวบ้านหัวเมือง วงหนึ่งๆ จะใช้กลองยาวหลายลูกก็ได้ เครื่องดนตรีที่เข้าใจว่าเรียกตามเสียงกลองที่ตีและตามรูปลักษณะกลองยาว ใช้บรรเลงร่วม มี ฉิ่ง, ฉาบเล็ก, กรับ, โหม่ง เรียกการเล่นชนิดนี้ว่า "เถิดเทิง" หรือ "เทิงกลองยาว กลอง เป็นเครื่องดนตรีประเภทให้จังหวะ หรือคุมจังหวะ โดยกลองที่จัดว่าเป็นเครื่องดนตรี พื้นเมืองอีสาน มีอยู่ ๓ ชนิดคือ กลองตึ้ง รำมะนา และกลองแอวหรือกลองยาว แสนสุขกลองยาว ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๙ โดยการนำของอดีตเจ้าอาวาส วัดโนนแสนสุข ท่านพระครูเกษม กิจภารี ที่ให้การสนับสนุนการจัดตั้งวงกลองยาวในหมู่บ้าน เพื่อใช้เป็นวงกลองยาวนำหน้าขบวนแห่งานต่าง ๆ และเพื่อความสมัครสมานสามัคคีในหมู่บ้าน โดยใช้ดนตรีคือกลองยาวเป็นเครื่องมือในการสร้างความรัก ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ยังมาซึ้งการสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับคนในหมู่บ้าน -ไม้ที่ใช้ทำกลองยาวคือไม้ขนุน ไม้มะม่วง ที่นิยมคือไม้ขนุนอายุมากกว่า ๒๐ ปี เพราะแก่นไม้ขนุนที่มีอายุมากจะทนทานไม่แตกร้าว สีสวยงาม ลักษณะเฉพาะของไม้แก่นขนุน คือมีความเบากว่าไม้อื่น เนื้อไม้ขุดง่าย สะท้อนเสียงได้ดีกว่าไม้อื่น ๆ - หนังสัตว์ที่ใช้ทำกลองยาว เป็นหนังวัวตัวเมียเนื่องจากหนังวัวบางกว่าหนังควาย เนื้อเนียนกว่าแต่แข็งแรงทนทานไม่ขาดง่ายทนต่อแรงดึงให้ตึงและการตี โดยเฉพาะหนังวัวตัวเมียจะบางกว่าวัวตัวผู้ บางแห่งใช้หนังลูกวัวแต่จะทนทานน้อยกว่า หนังที่บางจะกระพือได้ดีและเวลาตีจะไม่เจ็บมือ ภูมิปัญญาในการใช้หนังสัตว์ แต่ปัจจุบันจะเห็นว่ามีการเพิ่มความสวยงามโดยใช้หนังสัตว์ชนิดต่าง ๆ นำมาทำหน้ากลองซึ่งเป็นความชื่นชอบส่วนบุคคล จากการใช้หนังสัตว์มาทำหน้ากลอง ดังนั้น - ความเชื่อที่คณะกลองยาว "แสนสุขกลองยาว” ที่เชื่อ ศรัทธา สืบทอดจากคนรุ่นหนึ่งสู่อีกคนรุ่นหนึ่งเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน คือพิธีกรรมของคณะกลองยาว จะทำพิธีไหว้ครู ก่อนที่จะนำนักแสดงไปแสดงในงานทุกครั้งเพื่อระลึกถึงครูกลองยาว ครูรำ ที่มีความเชื่อว่าเป็นสิริมงคล แก่ผู้ร่วมงานใน คณะกลองยาวทุกครั้ง โดยจุดธูปเทียนบูชาครู ประกอบด้วย ๑) เงิน ๙ บาทหรือตามแต่หัวหน้าคณะจะเป็นผู้วางเงิน ๒) ดอกไม้ ธูปเทียน ๓) สุราขาว ๑ ขวด ๔) หมากพลู ๓ คำหรือมากนี้ตามความเชื่อของคณะ ๕) บุหรี่ ๑ ซองหรือบุหรี่พันใบตอง ที่จะต้องเตรียมใส่ในพานหรือจานทุกครั้ง เมื่อไหว้ครูเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก่อนการแสดงจะมีการโห่ขึ้น ๓ ลา สมาชิกในกลุ่มจะตั้งแถวเพื่อแสดงบทไหว้ครูก่อนในอันดับแรก เมื่อตั้งแถวเตรียมพร้อมที่จะแสดงแล้ว ผู้ตีฆ้องจะตีฆ้องให้สัญญาณขึ้นเพลงที่เล่น หรือ ตีกลองยาวพร้อมกัน
อัตลักษณ์ (ที่โดดเด่น)
           -คณะแสนสุขกลองยาว บ้านโนนแสนสุข ตำบลสังเม็ก อำเภอกันทรลักษ์ เป็นคณะกลองยาวที่มีชื่อเสียงคณะหนึ่งของอำเภอกันทรลักษ์ เพราะเป็นคณะที่มีความโดดเด่นในการแสดงกลองยาวและมีความพร้อมในการรับงานต่าง ๆ ประกอบด้วยนางรำ จำนวน ๑๕ คน นักดนตรีจำนวน ๑๖ คน เครื่องดนตรีมีการแต่งกายที่สวยงามเป็นเอกลักษณ์ของคณะ เครื่องดนตรีหลักประจำคณะกลองยาว คือ กลองยาว ฉิ่ง ฉาบเล็ก ฉาบใหญ่ โหม่ง(เหม่ง) พิณ แคน ซ้อ อีเล็กโทน เบส หรือกลองชุด เป็นต้น โดยเฉพาะดนตรี พิณ แคน ซ้อ ที่เป็นของชาวอีสานที่มีประกอบในคณะกลองยาว เมื่อบรรเลงเป็นเพลงหรือจังหวะจะเกิดความสนุกสนาน เร้าใจ ทำให้ผู้ร่วมขบวนจะเต้นรำโห่ร้องอย่างสนุกสนานลืมความเหน็ดเหนื่อยในการเดินร่วมขบวน กลองยาวจะนำไปแสดงในงานต่าง ๆ เช่น กฐิน ผ้าป่า งานบวช งานสงกรานต์ งานแต่งงานหรือใช้นำขบวนแห่ต่าง ๆ เป็นต้น
ความสำคัญและคุณค่าทางสังคมและทางจิตใจที่มีในวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชน นั้นๆ
          -คุณค่าการเล่นกลองยาวเป็นการเล่นที่แสดงความพร้อมเพรียงสามัคคีในหมู่คณะ เนื่องจากเป็นการเล่นเป็นกลุ่มต้องการเสียง หรือจังหวะที่พร้อมกัน ให้ความสนุกสนานรื่นเริงทั้งผู้เล่นและผู้ชมคุณค่า -แสนสุขกลองยาว นับได้ว่าเป็นการเชื่อมโยงของการทำงานร่วมกันของชาวบ้าน โดยมีเจ้าอาวาสวัดเป็นผู้เชื่อมโยง วัด บ้าน โรงเรียน ก่อให้เกิดความสามัคคีของคนในหมู่บ้าน และคณะกลองยาวยังได้สร้างความเอื้ออาทรความมีน้ำใจ นำกลองยาวไปช่วยงานต่าง ๆ ในหมู่บ้านของตนเอง และยังสร้างงาน สร้างรายได้เป็นอาชีพเสริมให้กับคนในหมู่บ้าน และมีการสืบสานอนุรักษ์ ถ่ายทอดการตีกลอง การร่ายรำ ให้กับทุกคนในหมู่บ้านที่มีความสนใจร่วมเป็นคณะแสนสุขกลองยาว นำมาซึ่งชื่อเสียงและความภาคภูมิใจมาสู่หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และจังหวัด
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« พฤษภาคม 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดศรีสะเกษ (อาคารศาลาประชาคม) ถนนเทพา อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ ๓๓๐๐๐ โทร.๐-๔๕๖๑-๗๘๑๑-๑๒

สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม