ข้อมูลวัฒนธรรม >> ศิลปะการแสดง
การแสดงกลองยาว

วันที่ 30 พ.ย. 2560

ความเป็นมา (ภูมิหลัง/ความเชื่อ)
           กลองยาวเป็นเครื่องมือที่ทำด้วยไม้เป็นต้น มีลักษณะกลมกลวง ขึงด้วยหนังมีหลายชนิด ถ้าทำด้วยหนังหน้าเดียว มีรูปยาวมากใช้สะพายเวลาตี เรียกว่า กลองยาวหรือเถิดเทิง ถ้าขึงด้วยหนังหน้าเดียวมีรูปกลมแบนและตื้น เรียกว่า กลองรำมะนา ถ้าขึงหนัง 2 หน้า ร้อยโยงด้วยสายหนัง เรียกว่ากลองมาลายู ถ้าร้อยโยงด้วยหวาย เรียกว่า กลองแขก กลองชนะ กลองยาวได้แบบอย่างมาจากพม่า ในสมัยกรุงธนบุรี หรือต้นกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยที่ไทยกับพม่ากำลังทำสงครามกัน เวลาพักรบ พวกทหารพม่าก็เล่น "กลองยาว" กันสนุกสนาน พวกชาวไทยได้เห็นก็จำแบบอย่างมาเล่นบ้าง แต่บางท่านก็เล่าว่า กลองยาวของพม่าแบบนี้ มีชาวพม่าพวกหนึ่งนำเข้ามาเล่นในงานท่ีมีกระบวนแห่ เช่น บวชนาค ทอดกฐิน เป็นต้น และนิยมเล่นกันเป็นที่รื่นเริง สนุกสนานในเทศกาลสงกรานต์และเล่นกันแพร่หลายไปแทบทุกหัวบ้านหัวเมือง วงหนึ่ง ๆ จะใช้กลองยาวหลายลูกก็ได้ เครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลงร่วม มี ฉิ่ง ฉาบ กรับ โหม่ง เรียกการเล่นชนิดนี้ว่า "เถิดเทิง" หรือ "เทิงกลองยาว" ที่เรียกเช่นนี้ เข้าใจว่าเรียกตามเสียงกลองที่ตีและตามรูปลักษณะกลองยาว เครื่องดนตรี เป็นเสียงที่มนุษย์คิดขึ้นโดยการเลียนจากเสียงธรรมชาติ ซึ่งเป็นเสียงท่ีมีความไพเราะน่าฟัง สามารถโน้มน้าวจิตใจและอารมณ์ของผู้ฟังให้คล้อยตามได้ ซึ่งจัดว่าเป็นศิลปะแขนงหนึ่งของมนุษย์ทุกชาติทุกภาษา การที่จะสืบค้นว่าดนตรีเกิดขึ้นเมื่อนั้นคงเป็นเรื่องยาก แต่สามารถพูดได้ว่าดนตรีเกิดขึ้นมาพร้อม ๆ กับมนุษย์เรานั่นเอง ก็เช่นเดียวกับกับศิลปะสาขาอื่น ๆ ซึ่งในยุคแรก ๆ คงไม่ได้ร้องรำทำเพลงเป็นเรื่องเป็นราว อาจใช้เสียงเป็นสัญญาณต่าง ๆ เช่น ปรบมือ เคาะหิน เป่าปาก เป่าใบไม้แทน เป็นต้น ต่อมาเริ่มมีการเปล่งเสียงร้องหรือแสดงท่าทางประกอบ แต่ในยุคนั้นคงทำเพื่อการอ้อนวอนพระเจ้าตามความเชื่อ แล้วพัฒนามาเป็นบทสวดต่าง ๆ จนกระทั่งยุคสมัยผ่านไปจึงมีวิวัฒนาการมาเป็นเสียงดนตรีไปตามยุคสมัยและความเจริญ ความก้าวหน้าในด้านความคิด วัสดุ อุปกรณ์เครื่องมือที่มีอยู่ การขุดทำกลองยาว ที่เป็นมรดกสืบทอดกันมาแต่บรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน ซึ่งนับได้ว่าเป็นงานช่างฝีมือพื้นบ้านที่บ่งถึงวิถีชีวิตแบบไทย วัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีอันทรงคุณค่าด้วยฝีมือคนไทยที่นับวันจะหาได้ยาก จึงควรเก็บข้อมูลนี้ไว้เพื่อเยาวชนได้ศึกษาค้นคว้าว่าการขุดทำกลองยาวด้วยภูมิปัญญาไทยนั้นเขาทำกันอย่างไร การขุดทำกลองยาว เป็นความรู้ ความคิดจากชาวบ้าน เป็นภูมิปัญญาอย่างแท้จริง มีการสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน การขุดทำกลองยาว จึงนับได้ว่า เป็นการอนุรักษ์รักษางานช่างฝีมือพื้นบ้าน ที่บ่งบอกถึงความประณีต สวยงาม อันทรงคุณค่าด้วยฝีมือคนไทยในท้องถิ่น การุดทำกลองยาว เป็นงานลช่างฝีมือ ใช้วัตถุดอบ คือ ต้นขนุน ซึ่งไม่ใช่ไม้ป่า หรือไม้หวงห้าม การทำกลองยาว งานช่างฝีมือกลุ่มนี้ได้สืบทอดจากบรรพบุรุษ ถ่ายทอดการทำชุดกลองยาว และการตี เพื่อให้เป็นจังหวะ กลุ่มงานช่างฝีมือส่วนใหญ่ เพื่อปลูกฝังให้ชุมชนมีความสามัคคี และสืบทอดอนุรักษ์รักษาการขุดทำกลองยาว เพื่ออนุรักษ์รักษาการทำขุดกลองยาวไม่ให้สูญหาย และเพื่อให้กลุ่มชนในท้องถิ่นมีความรู้ในการขุดทากลองยาวรวมถึงให้มีรายได้จากผลงานชิ้นนี้ การก่อตั้งวงกลองยาวของตำบลหนองหญ้าลาด เป็นการรวมตัวกันของชาวบ้านแก หมู่ที่ 6 และบ้านแกใต้พัฒนา หมู่ที่ 16 ตำบลหนองหญ้าลาด อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ผู้ก่อตั้งคือ นายสมบรณ์ อินทะชาติ นายวัน สาธร และนายหนูพร อินทะพันธ์ ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าลาด ในปี พ.ศ. 2548 จากงบพัฒนาของหมู่บ้าน และได้รับการสนับสนุนมาตลอดจนถึงปัจจุบัน วงกลองยาวตำบลหนองหญ้าลาด มีโอกาสแสดงในงานรื่นเริง งานประเพณีต่าง ๆ
อัตลักษณ์ (ที่โดดเด่น)
           บ่งบอกถึงวิถีชีวิตแบบไทย วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีอันทรงคุณค่า เป็นการแสดงที่สนุกสนาน ควรอนุรักษ์ สืบสาน เป็นอย่างยิ่ง โดยก่อนการเล่นมีการบูชาไหว้ครูโดยจุดธูปเทียนดอกไม้ สุรา และเงิน 12 บาท การเล่นใช้คนท้้งหมด 18 คนขึ้นไป ประกอบด้วย -คนตีกลอง 9 คน -คนรำ 6 คน -คนตีฆ้อง โหม่ง ฉาบ 3 คน
ความสำคัญและคุณค่าทางสังคมและทางจิตใจที่มีในวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชน นั้นๆ 
          สังคมไทยเป็นสังคมเกษตรกรรม เมื่อว่างเว้นจากการประกอบอาชีพ ก็จะจับกลุ่มทำกิจกรรมกัน เพื่อเสริมสร้างความสามัคตี เป็นกิจกรรมที่แสดงถึงศักยภาพของผู้นำและของหมู่บ้าน และหากมีกิจกรรมรื่นเริง งานประเพณีต่าง ๆ ของชุมชน ก็จะมีโอกาสได้รับใช้สังคม เพื่อเป็นการสนับสนุนในกิจการของหมู่บ้านต่อไป
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic
pic

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
ปฏิทินกิจกรรม
« พฤษภาคม 2565 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
ดูปฏิทินทั้งหมด


สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดศรีสะเกษ (อาคารศาลาประชาคม) ถนนเทพา อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ ๓๓๐๐๐ โทร.๐-๔๕๖๑-๗๘๑๑-๑๒

สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม