องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม >> โบราณสถานและวัตถุ
พระสามองค์ วัดเทพา

วันที่ 24 เม.ย. 2563
 
 
พระสามองค์
 
ประวัติความเป็นมาวัดพระสามองค์ สมัยกรุงศรีอยุธยาได้ปรากฏชื่อเมืองเทพาและวัดพระสามองค์ หรือวัดเทพาไพโรจน์ เป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองเทพา มาตั้งแต่สมัยโบราณและนับว่าเป็นหลักฐานสำคัญถึงความเป็นมาในอดีต ประมาณ พ.ศ. 2447-2450 เจ้าพระยาข้าหลวงนายอ่อน ซึ่งเป็นผู้ปกครองเมืองเทพา นับว่าเป็นนายอำเภอคนแรกของอำเภอเทพา ท่านได้สร้างศาลาไว้เป็นที่พักและศาลานี้เองได้มีพระมาจำพรรษาอยู่ ชื่อพระภิกษุนวล ซึ่งเป็นพระธุดงค์ ขณะที่พระภิกษุนวลฉันภัตตาหารเช้าที่เราเรียกว่า จังหัน คนมาทำบุญมากอาหารเหลือ ท่านซึ่งเอาข้าวที่ฉันจังหันนั้น ปั้นเป็นพระพุทธรูปแล้วห่อด้วยดินเหนียวขึ้น ต่อมาเมื่อเป็นพระพุทธรูปแล้วก็เก็บดอกไม้มาบูชา และได้เก็บดอกไม้แห้งนั้นนำมาปั้นเป็นพระพุทธรูปอีกองค์หนึ่งและในช่วงนั้นธูปเทียนหายากจึงเอาแก่นจันทร์ซึ่งเป็นไม้หอมมาจุดเป็นธูปบูชา เศษไม้หรือขี้เถ้าจากไม้แก่นจันทร์ท่านก็เก็บมาปั้นเป็นพระพุทธรูปอีกองค์รวมเป็นสามองค์ ความตั้งใจของพระนวลนั้นพระสามองค์จะแทนพระรัตนตรัยนั่นเอง จึงได้ชื่อว่า ”พระจังหัน” "พระเกสร” "พระแก่นจัน” พระทั้งสามองค์ได้ทำพิธีปลุกเสกและได้ประดิษฐานอยู่บนศาลาเป็นที่สักการะของชาวเมืองเทพาและประชาชนทั่วไป โดยเล่ากันว่าพระสามองค์ได้แสดงอภินิหารชาวบ้านบนบานศาลกล่าวก็ได้สมปรารถนา จึงเป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของชาวเมืองสมัยนั้น จนเป็นพระคู่บ้านคู่เมืองของชาวเทพามาจนถึงทุกวันนี้ ต่อมาเกิดน้ำท่วมใหญ่จมเมืองเทพา ทำให้ประชาชนล้มตายจำนวนมากแม้กระทั่งข้าหลวงนายอ่อนก็เสียชีวิต ศาลาหน้าเมืองพังทลายหมด แต่น่าอัศจรรย์พระสามองค์มิได้รับอันตราย ชาวเมืองที่รอดตายต่างแยกย้ายไปหมด เมืองเทพากลายเป็นเมืองร้าง ต่อมาราว พ.ศ. 2474 คนบางกลุ่มพยายามเข้าบุกรุกพื้นที่วัดก็ต้องมีอันเป็นไป เมื่อสร้างศาลาใหม่มีพระมาจำพรรษาก็จำพรรษาอยู่ได้ไม่นานก็จากไปโดยไม่ทราบสาเหตุ จึงกลายเป็นวัดร้างจนถึงปัจจุบัน ตามหนังสือพระราชหัตถเลขาใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตอนเสด็จประพาสต้น "เรื่องเสด็จประพาสแหลมมาลายู” เมื่อรัตนโกสินทร์ศก 108, 109,117,120, ได้กล่าวถึงการเสด็จไปเยี่ยมเมืองเทพาของพระองค์ในพระราชหัตถเลขา ฉบับที่ 3 ลงวันที่ 4 สิงหาคม ร.ศ. 108 ตอนหนึ่งดังนี้ "เรือพระที่นั่งอุบลบุรทิศ” วันที่ 4 สิงหาคม รัตนโกสินทร์ศก 108 ถึงท่านกลางและกรมหลวงเทววงศวโรปการ ด้วยจดหมายระยะทางฉบับที่ 2 บอกแจ้งความมาเพียงวันที่ 29 บัดนี้ขอบอกระยะทางวันต่อไป”เวลาบ่าย 5 โมง 40 มินิตถึงเมืองเทพาที่แหลมที่ต่อแดนเมืองจะนะ เป็นภูเขาติดต่อกันเป็นเทือกเขายาว จึงได้ข้ามฟากไปที่พลับพลาหน้าหมู่บ้านที่เป็นเมืองเทพานั้นมีเรือนเจ้าเมืองและราษฎรประมาณ 30 หลัง มีวัดอยู่วัดหนึ่งเป็นวัดเก่าแต่พระเทพาเรืองมาปฏิสังขรณ์ขอที่วิสุงคามสีมาได้ให้ใบอนุญาตและเติมชื่อท้ายเดิมซึ่งชื่อวัดเทพา ให้มี "เรื่อง” อีกคำหนึ่งเป็นชื่อวัดเทพาไพโรจน์ ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 ทรงพระราชทานเงินจำนวน 2 ชั่ง ในการบูรณะวัดแห่งนี้ให้อยู่คู่เมืองเทพาสืบมาจวบจนปัจจุบัน

แนะนำสถานที่ท่องเที่ยว



ปฏิทินกิจกรรม
« ตุลาคม 2564 »
อา. จ. อ. พ. พฤ. ศ. ส.
      1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
ดูปฏิทินทั้งหมด


๖๖๖ ชั้น ๑๕-๒๓ ถนนบรมราชชนนี แขวงบางบำหรุ เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร ๑๐๗๐๐ โทรศัพท์ ๐๒ ๔๒๒ ๘๘๘๘

สายด่วนวัฒนธรรม
Copyright © 2015 m-culture.go.th กระทรวงวัฒนธรรม