๒๒/๐๑/๒๕๕๙ ๒๖๗๐

รำแม่มด


           รำแม่มด เป็นพิธีกรรมอย่างหนึ่งของชาวศรีสะเกษ ที่มีเชื้อสายเขมร เรียกว่า เรือมมะม้วด หรือ รำแม่มด มีลักษณะคล้ายการทรงเจ้าเพราะเชื่อว่าเทพหรือผีนั้น มี ๒ พวก คือ พวกที่อยากได้สิ่งของโดยให้คนจัดให้กับพวกที่คอยมาดูแลมนุษย์ รำแม่มดจะทำขึ้นเมื่อผู้ป่วย ซึ่งรักษาโดยวิธีการปกติธรรมดาหรือรักษาที่โรงพยาบาล หรือแพทย์แผนปัจจุบันแล้วไม่หาย จึงต้องจัดพิธีกรรมรำแม่มดขึ้น ส่วนดนตรีที่ใช้ประกอบมี แคน ซอ ฆ้องและกลอง ซึ่งต้องเป็นกลองทำจากดินเผาหนังกลองทำจากหนังตะกรวด ศิริ ผาสุก และคณะ อธิบายไว้ว่า การหาสาเหตุของการป่วยต้องมีคน ๒ กลุ่ม คือ ผู้เข้าทรงแล้วบอกว่าจะมีเทวดาขออยู่ด้วย คนนี้ มีหูทิพย์ ตาทิพย์ ส่วนอีกลุ่ม คือ คนถามหาสาเหตุของการเจ็บป่วยเมื่อรู้สาเหตุแล้ว ก็ถามต่อไปว่า จะให้ทำ อย่างไรจึงจะหาย ก็จะมีพิธีกรรม ดังนี้

           - เลือกวันมักเลือกวันอังคารหรือพฤหัสบดีถือเป็นวันครู จะไม่เลือกวัน ข้างขึ้นหรือ แรม ๑๕ ค่ำ
           - การนั่งทรง ต้องหันหน้าไปทางทิศตะวันออกเสมอ
           - โรงปะรำต้องมีเสา ๙ ต้น เพื่อใช้ต้นกลางผู้ ประต็วล จะไม่เล่นบนบ้าน จึงต้องทำปะรำพิธีเสมอ
           - เสากลางมี ประต็วล ผูกไว้ใส่ไก่ต้ม ๑ ตัว ขนม ข้าวต้ม กรวย ๕ เทียน ๒ เล่ม ด้านล่างติดกับดินวางกระเชอใส่ข้าวเปลือก
           - ที่นั่งทรงมักจะปูฟูกแบบครึ่งท่อน มีผ้าขาวปูทับไว้อีกชั้นหนึ่ง ข้างบนมีบายศรีปากชามวางข้างซ้าย ๑ขวา ๑ มีจวม ๔ มีข้าวสาร ๑ จาน เทียน ๑ เล่ม เงิน ๑ บาท และจวมเปรียย ๑ คู่
           - ตอก (ขันโตก) เป็นขันใบใหญ่ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๒๕-๓๕ เชนติเมตร ใส่ข้าวสารประมาณครึ่งขัน ใบพลู ๓ ใบ หมาก ๑ ลูก กรวยขันชอม ๑ คู่ กรวยหูกระต่าย ๑ คู่ เทียน ๑ ครู เมื่อเริ่มเข้าทรงจะจุกเทียนให้สว่างขึ้น ปักไว้กับข้าวสารแล้วเพ่งแสงเทียนนั้น
           - ดาบ หมอก ปืน มักใส่ถาดวางไว้ข้าง ๆ แล้วสิ่งของขลังเครื่องราง เช่น เขี้ยวหมูตัน งาช้าง นอระมาด เป็นต้น
           - เป ทำด้วยก้านกล้วย ๓ ก้าน เอาไม้เสียบไว้ตรงกลางแยกเชิงข้างล้างเป็นขายัน ๓ มุม วางยอดมัดติดกัน เสียบดอกไม้แดงหรือดอกมะละกอสาแหรก ตรงกลาง ณ ที่เสียบไม้นั้น ทำเป็นร้านวางของได้ วางแป้งปั้นเป็นรูปคน มีไข่ไก่ ๑ ฟอง อามาเสกคลึงเจ้าภาพเพื่อไล่ผีร้ายออกจากตัวผู้ป่วย

           เมื่อเตรียมอุปกรณ์เสร็จแล้ว ครูมะม้วดจะเข้าที่นั่งทรงดนตรี ก็จะเริ่มบรรเลงผู้เข้าทรงจะเอามือ ๒ ข้างจับขันในขณะที่จุดเทียนไว้บนขันนั้น เข้าจะเพ่งเทียนหมุนขันไปมาครุประจำตัวจะเริ่มเข้าประทับทรง มีการแต่งตัวแล้วร่ายรำดาบ ทำท่ารบพุ่งกับภูตผีปีศาจอาการของคนทรงจะมีลักษณะอากัปกิริยาที่ต่างไปจากคนเดิม บางคนร้องไห้ บางคนแสดงอาการโกรธผู้ป่วยเพราะทำผิด ขณะเดียวกันเจ้าภาพและญาติจะต้องถามว่าความผิดนั้นเป็นอย่างไร ทำอย่างไรจึงจะพ้นผิด ผู้เข้าทรงก็จะบอกให้ทำพิธีตาม เป็นการจัดพิธีถวายเพื่อให้หายป่วย 




แชร์


Facebook share Twitter share LINE share